یعنی کل رمان عبارت است از نامه‌هایی که بین دو شخصیت اصلی رد و بدل می‌شود؛ یکی ماکار داووشکین که کارمندی دون‌پایه و رونویس است و دیگری واروارا الکسییونا که دختری جوان و خیاط است. این دو نفر که در همسایگی هم و در دو مجتمع جداگانه زندگی می‌کنند و نسبت فامیلی دوری هم دارند، به دلیل پاره‌ای ملاحظات اجتماعی نمی‌توانند یکدیگر را از نزدیک ملاقات کنند و ترجیح می‌دهند از طریق نامه و مکاتبه با هم در ارتباط باشند. این ارتباط به علقه‌ای دوست‌داشتنی و در نوع خودش عجیب منتهی می‌شود که خواندن رمان را شیرین‌تر می‌کند. چنانچه از اسم رمان هم برمی‌آید مضمون اصلی اثر فقر و بیچارگی است. راوی این فقر و بیچارگی داووشکین و واروارا هستند که در نامه‌های گاه کوتاه و گاه بلندشان از خودشان و زندگی‌ روزمره‌شان برای هم می‌نویسند که این روایت از خود، ناخودآگاه به روایت از فقر و وضعیت فلاکت‌باری که در آن به سر می‌برند، می‌انجامد. شأن آدمی، بخشش، ملاحظات و سرخوردگی‌های اجتماعی و‌ مناسباتی که بین طبقات مختلف اجتماعی روسیه وجود دارد، از دیگر مضامین رمان‌ است که در کارهای بعدی داستایفسکی با تفصیل بیشتر تکرار می‌شوند.

نویسنده: فئودور داستایفسکی
مترجم: خشایار دیهیمی
ناشر: نی
سال انتشار: 1401