رونق گیشه با افزایش چشمگیر  مخاطب

کارنامه 3 ماهه اکران بهار امسال و پارسال را مقایسه کرده‌ایم

رونق گیشه با افزایش چشمگیر مخاطب

مثل همیشه در گذر زمانی سریع، سه ماه اول 1403 هم به پایان رسید و این بازه زمانی می‌تواند مقیاسی برای محاسبه رفتن علاقه‌مندان به سینما باشد؛ یعنی مشخص شود که مخاطبان سینما چقدر از بودجه سبد فرهنگی خانواده را به سینما اختصاص داده و برای دیدن کدام فیلم‌ها مشتاق‌تر بوده‌اند.

در متر و معیار عددی، مقایسه مقدار فروش سه ماه بهار 1403نسبت به سال1402 نشان می‌دهد که میزان فروش کل سینما 219 میلیارد و 216میلیون و 25هزارو275تومان بیشتر ازسال گذشته است.همچنین مقدار مخاطبانی که امسال به سینما رفتند نسبت به سال گذشته 2‌میلیون و 339 هزار نفر افزایش داشته است. کل سئانس‌های اجرا شده سینما در مقایسه با مدت مشابه خود درسال گذشته نیز 46هزار و 841 سئانس بیشتر بود. این نشان‌دهنده ادامه روند افزایشی در تمامی شاخص‌های مربوط به مخاطبان سینماست. براساس آمار وبگاه سمفا، فروش سه ماهه نخست بهار سال جاری در سینما برابر با 489 میلیارد و924 میلیون و800هزار و250تومان بوده است. همچنین تعداد مخاطبان علاقه‌مند سینمارو 8 میلیون و 552هزارو67 نفر بوده است. دراین بازه زمانی 203هزار و 599 سئانس نیز برای مخاطبان سینما اجرا شده است. همچنین میزان فروش کل سینما درسه ماه نخست بهار1402برابر با 270میلیارد و 708 میلیون و 774هزار و 975 تومان و کل مخاطبانی که دوست داشتند به سینما بروند وفیلم مورد علاقه‌شان را ببینند هم 6 میلیون و 213 هزار و 641 نفر بوده است. کل سئانس‌هایی که برای فیلم‌های سینمایی در این بازه زمانی اجرا شدند نیز 156 هزار و 758 بوده است. 
     
سه فیلم اول جدول فروش و مخاطب
امسال هم مانند سال گذشته سینمادوستان بیشتر به فیلم‌های کمدی اقبال نشان دادند و دو فیلم پرفروش امسال (تمساح خونی به کارگردانی جواد عزتی) و سال گذشته (فسیل به کارگردانی کریم امینی) در رسته فیلم‌های کمدی قرار گرفته بودند.«تمساح خونی» با فروش بیش از136 میلیارد و 166میلیونی که از 16اسفند امسال اکران شده بود و همچنان روی پرده است، درصدر جدول فروش قرار دارد. همچنین بیش از 2 میلیون و 249 هزار نفر ترجیح دادند که در سینما تمساح خونی را ببینند.«مست عشق» به کارگردانی حسن فتحی که اکرانش را از پنجم اردیبهشت آغاز کرده، با فروش بیش از 103 میلیارد و 456 میلیونی وتعداد مخاطبان بیش از یک میلیون و805هزار نفر به‌عنوان یک فیلم اجتماعی ــ تاریخی در رده دوم جدول فروش و مخاطب قرار گرفته است.«تگزاس3» به کارگردانی مسعود اطیابی که اکران خود را از هشتم خرداد آغاز کرده، با فروش بیش از 92 میلیاردو785میلیون و 788هزارو 500 تومان وتعداد مخاطبان بیش ازیک میلیون 605 هزار نفر نیز در رده سوم جدول فروش و مخاطب قرار دارد.نکته جالب توجه این‌که دو فیلم «مست عشق» و «تگزاس3» از لحاظ فروش و مخاطب فاصله کمی دارند و به نظر می‌رسد رقابتی میان فیلمی جدی و کمدی شکل گرفته است. 
     
ناکام‌های گیشه
سه فیلم آخر جدول فروش و مخاطب نیز فیلم‌های «تاوان» به کارگردانی رامین سهراب (شروع اکران از 19اردیبهشت)، «کوچه ژاپنی‌ها» به کارگردانی امیرحسین ثقفی (اکران از23خرداد) و«این جمعیت قابل کنترل» (اکران از30خرداد) است. احتمالا میزان فروش و مخاطب دو فیلم آخر که به‌تازگی اکران خود راآغازکرده، بیشترخواهد شد اما انتظارها ازفیلم تاوان به عنوان یک فیلم اکشن رزمی، بیش از این میزان بود؛ به گونه‌ای که این فیلم تنها 180میلیون فروش داشته است.همچنین کوچه‌ژاپنی‌ها با فروش42میلیون و این جمعیت قابل کنترل با فروش حدود 2.5میلیون تومان، فروش خوبی نداشته اما باید دید در این مسیر، تغییری ایجاد خواهد شد یا نه.
     
مقایسه فروش و مخاطب دو فیلم پرفروش 
مقایسه مقدار فروش «فسیل» با «تمساح خونی» در سه ماه اول سال1402نسبت به همین بازه زمانی در سال1403 نشان می‌دهد که فسیل با فروش بیش از 183میلیاردو347میلیون تومان نسبت به تمساح خونی بابیش از136میلیارد و166‌میلیون تومان حداقل47میلیارد و 181‌میلیون تومان بیشتربوده است.همچنین از لحاظ تعداد مخاطبان نیزمیزان مخاطبان فسیل نسبت به تمساح خونی حداقل یک میلیون و 925 هزار نفر بیشتر است. درنتیجه پرفروش‌ترین فیلم امسال برای رسیدن به رکوردهای پرفروش‌ترین فیلم سال گذشته هنوزراه درازی در پیش دارد وباید دید در ادامه وبا افزوده شدن رقبای جدید، این فیلم هنوز هم توان لازم برای رقابت درگیشه و شکستن رکورد فسیل را دارد یا نه.
     
یک‌سوم فروش سینما در قبضه کمدی‌ها
با نگاهی به روند اکران فیلم‌ها در سه ماهه نخست بهار1403متوجه می‌شویم که در این بازه زمانی18فیلم اکران شده که حداقل 5 فیلم کمدی و 13فیلم حال وهوایی جدی دارند. سینمای ایران در بهار1402شرایطی مشابه امسال را تجربه کرد و در این بازه زمانی18فیلم اکران شدند که البته 7 فیلم کمدی و 11فیلم هم حال وهوایی جدی داشتند.مجموع فروش 5 فیلم کمدی سه ماهه نخست امسال برابر با 311میلیارد و572 میلیون و 681 هزار و 250 تومان می‌شود که بیش ازیک‌سوم فروش کل سینما را به خود اختصاص داده است. مجموع فروش 7 فیلم کمدی بهار سال 1402 نیز برابر با220 میلیاردو950میلیون و830هزارتومان بود که مقایسه این آمار بامقدار فروش کل که بیش از 270 میلیارد تومان در این بازه زمانی بوده، نشان می‌دهد که وزنه فروش فیلم‌های کمدی درسال گذشته خیلی بیشتر از امسال بوده است. البته باید توجه داشت که امسال شاهد حضور فیلم‌های غیرکمدی بیشتری در رده‌بندی فروش هستیم به‌گونه‌ای که فیلم درام تاریخی‌ مست عشق‌ توانسته است رقابتی پایاپای با فیلم‌های کمدی داشته باشد که نکته امیدوارکننده‌ای است. 
     
کفه سنگین فیلم‌های اجتماعی و جدی
کم شدن تعداد کمدی‌ها در مقایسه با سال گذشته نشان می‌دهد که مسئولان سینمایی حساب‌شده‌تر فیلم‌های کمدی را که مخاطب از آنها بیشتر استقبال می‌کند، روی پرده می‌برند تا حق فیلم‌هایی در دیگر گونه‌های سینمایی در این موازنه تضعیف نشود. درمتر ومعیار کلی، امسال تلاش شده‌ سبد متنوعی برای اکران فیلم‌ها در نظر گرفته شود. در سه ماهه نخست بهار سال جاری، درمیان فیلم‌های کمدی، بعضی فیلم‌ها مانند «آپاراتچی» با روند رایج فیلم‌های کمدی سینمای بدنه، هم‌مسیر نیستند و تلاش می‌کنند قصه خود را به همراه موقعیت‌های طنز، به مخاطبان خود منتقل کنند.۱3 فیلم دیگر نیز زیرگونه اجتماعی است که فضاها ومضامین متفاوتی دارد، به‌عنوان مثال،«بی‌بدن» نمونه‌ای برای یک فیلم درام جنایی تلخ، «آسمان غرب» فیلمی با حال وهوای جنگی،«پرویزخان» یک درام ورزشی زندگینامه‌ای،«‌مست عشق‌» درامی تاریخی با حال و هوای زندگی مولانا و«شمس» یا«تاوان» فیلمی درقالب اکشن رزمی است که هرکدام فضای متفاوتی برای تماشاگر خلق می‌کند و تلاش دارد بازخوردهای مختلفی از اودریافت ‌کند. دو فیلم کودک «ایلیا؛ جست‌وجوی قهرمان» و «نوروز» هم برای مخاطبان کودک و نوجوان در سبد اکران گنجانده شده بود که باتوجه به گستردگی دایره این طیف از مخاطبان، باید نگاهی جدی به اکران این فیلم‌ها در تابستان شود. هرچند که میزان فروش سینما تابعی ازتمام عوامل از جمله قیمت بلیت سینما، استقبال مخاطبان و دیگر مسائل است اما این آمار و ارقام می‌تواند نقشه روشنی را در رابطه با سینما و استقبال مردم از این صنعت سرگرمی‌ساز در اختیارمان قرار دهد. 
     
پیش‌بینی فروش در کل سال 
سینماها در سال گذشته توانستد به رکورد فروش1240میلیارد تومانی دست یابند، با مروری بر آنچه درمدت سه ماهه امسال اتفاق افتاده و باتوجه به افزایش بیش از دو برابری فروش سینمای ایران در بهار امسال، باید منتظر ماه‌های آینده و گذر از تعطیلات ماه‌های محرم و صفر بود و دید که آیا در تابستان پیش رو هم همین روند ادامه خواهد داشت؟ تابستان فصل مهمی دراکران سالانه است واگر روند افزایشی سینمای ایران در این فصل هم ادامه داشته باشد،می‌توان به افزایش فروش سینمای ایران به میزان2000میلیارد تومان امید داشت.اتفاقی که اگر بیفتد، برای سینمای ایران رویدادی مبارک و تاریخی خواهد بود. 

نسرین بختیاری - گروه فرهنگ و هنر