جهاد و سازندگی !

16 زوج تهرانی، دو سال است که برای زندگی در یک منطقه محروم از پایتخت کوچ کرده اند

جهاد و سازندگی !

‌ماجرای آشنایی اعضای گروه جهادی مقداد با یكدیگر به زمان دانشجویی بر می‌گردد، زمانی كه آنها با هم در دانشگاه درس می‏‎خواندند. بعد از فارغ‏التحصیلی، همه به دنبال كار رفتند، ازدواج كردند و بچه‏دار شدند؛ اما این باعث نشد كه در كنار هم و با هم كار نكنند. اوج داستان اما مربوط به از دو سال پیش است. زمانی كه همه اعضای گروه، كه همه هم دهه شصتی هستند، یك تصمیم مهم گرفتند. تصمیم گرفتند كه از تهران كوچ كنند. البته این كار در ابتدا ساده نبود. بعضی از آنها شغل خوب و شرایط اجتماعی خیلی خوبی داشتند. در نهایت اما دل به دریا زدند و از شغل خود استعفا دادند، باروبنه جمع كردند و از پایتخت دل كندند و راهی یكی از مناطق محروم شدند تا برایشان شرایط معیشتی مناسبی بسازند.

 16 زوج جوان از تهران راهی استان گیلان، شهرستان رودبار، بخش خورگام شدند. بخش خورگام كه اقوام تات و كرد كرمانجی در آن ساكن هستند، 43 روستا دارد و شغل غالب مردم روستا هم كشاورزی است. خورگام جایی كه محل زندگی و فعالیت این گروه هم است. محمدصادق حیدری، رئیس گروه جهادی مقداد درباره این‌كه ‌چرا گیلان را انتخاب كرده اندو این‌كه آیا استان محروم‎تری وجود نداشت، به ما می‎گوید:‌ «اتفاقا محرومیت استان جدی است. منطقه هنوز آب شرب ندارد و لوله‎كشی آب هم به خانه‏ها كشیده نشده است.» حیدری تعریف می‎كند كه برای آب آشامیدنی او به همراه  اعضای گروه و مردم روستا از چشمه آب استخراج می‏كنند. او تأكید می‎كند كه فقر زیر سرسبزی استان‎های شمالی پنهان شده است. داستان پیدا كردن بخش خورگام هم جالب است. هرچند گروه یك شورای تصمیم‎گیری دارد كه همه تصمیمات و فعالیت‎ها براساس آن انجام می‎شود، اما سال‎ها پیش زمانی كه یكی از اعضای گروه از این منطقه عبور كرد به محرومیت آن پی ‎برد. البته آن زمان كه گروه تصمیم به مهاجرت گرفته بودند، مناطق دیگری هم درنظر داشتند، اما درنهایت، خورگام برای كار، فعالیت و زندگی انتخاب شد. نكته مهم اما برای گروه كه از همان اول هم اهمیت داشته، ایجاد اشتغال بوده است. به خاطر همین هم این گروه یك شورا دارد، به نام شورای معیشت. شورایی كه قبل از ورود به منطقه خورگام، شش ماهی در این منطقه، به شناسایی و تحقیق پرداخت تا مهم‌ترین بخش ماجرا، یعنی اشتغال‏زایی انجام شود.
 هر منطقه، یك تخصص
 در همین شناسایی‏ها و تحقیق‎ها بود كه اعضای گروه متوجه می‎شوند نیازهای اشتغال‏زایی در هر كدام از روستاها با آن دیگری متفاوت است و همین هم روند كار را تغییر می‏دهد. حیدری می‏گوید دارایی منطقه‏ای هر كدام از روستاها متفاوت است. روند پیشرفت و اشتغال‏‎زایی هر كدام از روستاها با آن دیگری متفاوت است و هیچ كدام از روستاها هم برای اشتغال‏زایی از الگوی یكسانی پیروی نمی‏كند. اتفاقا همین باعث شده است كه شورای معیشت هر كدام از زوج‏ها را برای یك روستا درنظر بگیرد. این البته به این معنا نیست كه از تخصص هر كدام از خانواده‎ها در روستاهای دیگر استفاده نمی‎شود. اعضای گروه با هم در ارتباطند و در مشكلات و پیشرفت‏هایشان با هم تعامل دارند. همین متفاوت بودن روستاها از یكدیگر باعث شده است هر كدام از زوج‏ها به روستایی بروند. به عنوان مثال، فارغ‏التحصیل گیاهان دارویی در یك روستا ساكن شد و كارشناس ارشد كشاورزی هم در روستایی دیگر. حالا دو سالی از فعالیت این گروه در شمال كشور می‎گذرد. آنها در سال اول فعالیت، حدود 1800 متر از سطح منطقه را زیر كشت بردند؛ اما شاید یكی از مهم‎ترین كارهایی كه آنها در زمینه كشاورزی در منطقه‏ای كه ساكنش هستند، انجام دادند، كشت زعفران باشد. سال گذشته بود كه یكی از استادان دانشگاهی در رشته كشاورزی به منطقه آنها رفت و در تحقیقاتی هم كه انجام داد، متوجه شد كشت زعفران در این منطقه مناسب است؛ به لطف این گروه در 20 منطقه كشت زعفران انجام و برای 20‌خانواده هم اشتغال‌زایی شده است؛ حیدری می‎گوید:‌ «بهترین كاهوی ارگانیك كشور هم در این منطقه تولید می‏شود.»
 مهاجرت معكوس داشتیم
شاید مهم‌ترین كاری كه در روستا انجام شده است، ایجاد اشتغال برای افراد گرفتار اعتیاد در روستا باشد. حیدری توضیح می‏دهد:‌ «یكی از روستاهای ما بیشترین ادوات كشاورزی، بیشترین جمعیت، بیشترین جوان بیكار و معتاد را دارد. باید برای این روستا كاری می‎كردیم.» كار روی فرهنگ مواجهه با معتادان و نظر اهالی بر آنها سخت است. حیدری اما می‎گوید كه هدف اولیه، یعنی اشتغال‌زایی به كمك آمد. حالا چند خانواده كه عضوی از آنها به اعتیاد دچار هستند، در زمین‏های كشاورزی، قرار است زعفران بكارند. طرح‏های كشاورزی گروه 16 زوج جذاب است. رحیمی می‎گوید: «ما قرار است در زمینه چرم و پوست و مصنوعات آن نیز كارخانه‎ای احداث كنیم.» به گفته رحیمی مقدمات كار انجام شده است و به‌زودی هم كارخانه احداث خواهد شد. در این میان برای شروع كار، 120 نفر از اهالی روستا آموزش‎های مقدماتی دیده‎‏اند و در فاز ابتدایی كار، گروه قول داده  60 نفر از اهالی آموزش‎دیده را استخدام رسمی كند. كار اشتغال‏زایی در 43 روستا، این قدر خوب بوده كه به گفته مسؤول گروه جهادی مقداد، حالا چهار خانواده به روستاهای خود بازگشته‏اند، دوباره ساكن روستا شده‎اند و حالا روستانشینی را به شهرنشینی ترجیح داده‏اند و مهاجرت معكوس اتفاق افتاده است.
 فرهنگ روستا را ارتقا دادیم
 كشاورزی، كاشت و برداشت زعفران و كاهو تنها كاری نیست كه این گروه در روستاهای محروم انجام می‌دهند. به گفته حیدری، آنها هر كاری كه از دست‌شان بربیاید در این منطقه و در این روستاها انجام می‎‌دهند. چون اعضای گروه این روستاها را كه خودشان هم در آنجا ساكن شدند، جزو خانه خود می‏دانند. درست است كه عمده كارهای این گروه در زمینه اشتغال‌زایی است اما در این منطقه كارهای عمرانی، فرهنگی، ورزشی و درمانی هم انجام می‎شود. لوله‏كشی گاز به مدارس، درست كردن طویله برای دام‏ها، ساخت مدرسه، خانه و حمام از كارهایی است كه مهندسان گروه انجام داده‏اند. یكی دیگر از كارهای جذاب گروه اما كارهای فرهنگی است. برگزاری جشن تكلیف برای دختران نوجوان، پخش نذری آبگوشت ماهانه و پخش 1500 چادر رایگان در بین خانم‏های روستاها، از اتفاقات فرهنگی است. ‌
 سال اول فعالیت این گروه جهادی‌ اتفاق جالبی افتاد. گروه تصمیم گرفت  كه با اجاره سالن ورزشی ‌كلاس‎های ورزشی به صورت رایگان برگزار كند. به گفته حیدری برای اولین بار بود كه خانم‏ها می‏‎توانستند ورزش كنند. امکانی كه در روستا وجود نداشت و حالا با كمك 16 زوج جهادی و با حمایت صد درصدی اهالی روستا به سرانجام رسید.
 حقوق‌مان كمتر است
«دو میلیارد تومان فقط هزینه فعالیت‏های ما در این دو سال، در زمینه كشاورزی بوده است.» این را حیدری می‎گوید؛ اما خیلی ها می پرسند هزینه‎های گروه از كجا تأمین می‎شود؟ هزینه‎های خود خانواده‏ها در این شرایط اقتصادی سخت، از كجا به دست می‎آید؟ به جز كمك خیرین و مساعدت‎هایی كه از آستان قدس رضوی و سپاه پاسداران داشتند، عمده هزینه‎ها از برندی كه زیر نظر گروه كار می‎‏كند، تأمین می‏شود. یك برند كه در زمینه عفاف و حجاب كار می‎كند و اتفاقا از نظر حیدری كه خود یك طلبه پایه هشتمی است، خیلی هم خوب خودش را بین مخاطبان شناسانده است. دلیل او برای این حرف هم كسب رتبه اول در جشنواره‏های ملزومات حجاب است.
بسیاری از هزینه‏های گروه از سود باقیمانده از این برند به دست می‎آید.در این بین  باید به حقوق اعضای گروه، یعنی 16 زوج هم اشاره كرد. حقوقی كه حدود یك میلیون و 500 هزار تومان است. حیدری می‎گوید:‌ «بسیاری از این دوستان كه امروز با ما همراه شده‎اند، دو سال پیش حقوقی معادل سه‌میلیون و چهار میلیون تومان می‏گرفتند. امروز اما حقوق كمتری دریافت می‏كنند.» مشكلات اقتصادی اما باعث نشده اعضای گروه خم به ابرو بیاورند و بخواهند كه منطقه را ترك كنند. اتفاقا با وجود شرایط سخت منطقه‏ای، نبود امكانات در منطقه و مشكلات اقتصادی، باز هم بسیاری از افراد دوست دارند وارد این گروه شوند، چهار طلبه و یك خانم پرستار به همراه همسرش كه دكترای فناوری دارد، خواهان مهاجرت به خورگام هستند. حیدری اما می‏گوید كه اعضای گروه دوست دارند آرام‏آرام كار را پیش ببرند. در هر صورت ورود هر زوج به مجموعه، دو تا سه میلیون تومان هزینه‌ دارد.