اعتراض هماهنگ یا تخلف سازمان‌یافته؟

اعتراض هماهنگ یا تخلف سازمان‌یافته؟

مسأله دانشگاه و رویدادهایی که در آن رخ می‌دهد،ازمنظرحقوق وتعهدات دانشجویی قابل بررسی است. هر دانشجویی که برای ثبت‌نام وارد دانشگاه می‌شود،به‌طور آگاهانه می‌پذیردکه موظف به رعایت مقررات وآیین‌نامه‌های آن مجموعه است.طبیعتاعدم پایبندی به این تعهدات،تبعاتی برای ‌فردبه‌دنبال خواهد داشت.

دکتر غلامرضا خواجی

دانشجو در طول تحصیل از امکانات عمومی دانشگاه مانند کتابخانه، سلف، فضاهای آموزشی، تجهیزات رایانه‌ای و... استفاده می‌کند. این خدمات با هدف تربیت نیروی انسانی مفید برای جامعه ارائه می‌شود. حال اگر فردی درهمان چارچوب، شعارهایی مطرح کند که در تقابل با ساختار و قوانین کشوری باشد که متعهد به رعایت مقررات آن شده است، این رفتار نوعی نقض تعهد تلقی می‌شود. به‌بیان دیگر، فردی که برای تحصیل در یک نهاد آموزشی اعلام تعهد می‌کند، نمی‌تواند همزمان علیه همان چارچوب فعالیت کند و انتظار تداوم حضور بدون پیامد را داشته باشد‌؛ چنین رفتاری در آیین‌نامه‌های دانشگاهی تخلف محسوب می‌شود. بخشی از اعتراضات دانشجویی اخیر به‌صورت هماهنگ و همزمان در دانشگاه‌های مختلف برگزار شده و با شعارهای مشابه همراه بوده است. این هماهنگی نشانه سازمان‌یافتگی است و باید در چارچوب مقررات انضباطی بررسی شود. 
بر همین اساس، رسیدگی در کمیته‌های انضباطی می‌تواند از تذکر تا محرومیت یا حتی ارجاع موارد خاص به مراجع قضایی را دربرگیرد. حتی اگر برخی دانشجویان تحت تأثیر فضاهای بیرونی یا به‌عبارتی فریب‌خورده باشند، این موضوع مانع از مسئولیت‌پذیری آنان در قبال رفتارشان نخواهد بود و هر اقدام، پیامد متناسب خود را خواهد داشت. همزمانی برخی تجمعات با رویدادهای سیاسی کشور، عاملی برای تضعیف فضای مذاکرات نیز بوده و برگزاری تجمعات سراسری در روزهای مصادف با تحولات دیپلماتیک، نمی‌تواند صرفا اتفاقی تلقی شود. این در حالی‌ است که، بسترهای قانونی برای بیان دیدگاه‌ها در دانشگاه وجود دارد. کرسی‌های آزاداندیشی در بسیاری از دانشگاه‌ها از‌جمله دانشگاه فردوسی مشهد به‌صورت منظم برگزار می‌شود و دانشجویان موافق و منتقد می‌توانند در این چارچوب دیدگاه‌های خود را مطرح کنند. در گفت‌وگوهایی که طی چندسال اخیر با دانشجویان انجام شده، برخی از آنان نارضایتی‌هایی درباره وضعیت اقتصادی، آینده شغلی و محدودیت‌های اجتماعی مطرح کرده‌اند. با این حال، بخشی از فضای اعتراضی ایجادشده ناشی از موج‌های احساسی است که بر بدنه دانشجویی اثر می‌گذارد.