در برخی زمینه‌ها اگر خسارتی وارد شود متوجه مسائل رفع‌شدنی نظیر موضوعات مالی است اما در میراث‌فرهنگی خسارت‌ها جبران‌ناپذیرند، زیرا تمام نسل‌های بعدی را هم در برگرفته و متضرر خواهد کرد.در قانون ۱۳۰۹مربوط به اموال دولتی پیش‌بینی شده تمام دستگاه‌های دولتی نسبت به اموال خاصی که دراختیار دارند باید آیین‌نامه‌های اختصاصی خودشان را داشته باشند، مانند نیروهای نظامی که اموالی نظیر سلاح و... دارند. یکی از این دستگاه‌ها که باید آیین‌نامه داشته باشد سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است. از سال ۱۳۰۹ تا سال۱۳۸۱ چنین آیین‌نامه‌ای تدوین نشده بود و اموال تاریخی فرهنگی مانند سایر اموال ثبت و ضبط می‌شد. 
نبود این آیین‌نامه یک خلأ  است که خسارت‌های زیادی را در این سال‌ها در بر داشته و به آثار تاریخی لطمه زده است .
در حوزه میراث‌فرهنگی با موضوعات جدیدی مواجه هستیم. در نظر گرفتن چیزی به‌عنوان اثر فرهنگی ــ تاریخی یک پدیده معاصر است، زیرا موضوع میراث‌فرهنگی که با موضوعات کهن سروکار دارد، خودش کهن نیست.تمام علومی که با میراث‌فرهنگی سروکار دارند نظیر مردم‌شناسی، باستان‌شناسی و... با موضوعات کهنسال سروکار دارند اما خودشان جوان هستند، پس در حال تغییر و تحولند یعنی آنچه به‌عنوان علم باستان‌شناسی ۶۰سال پیش شناخته می‌شد، امروز حتی علم هم شمرده نمی‌شود.این علوم هرچه به جلوتر گام بردارند متوجه قلمروهای وسیع‌تر با مراتب بیشتری می‌شوند .عنوان منظر فرهنگی ابعاد حقوقی، علمی و... دارد، ولی موضوع جدیدی است و همچنان نکات جدیدی راجع به آن به‌دست می‌آید که موضوعات حقوقی را هم شامل می‌شود. به عنوان مثال، روزگاری فقط محوطه تخت‌جمشید در نظر گرفته می‌شد اما امروز با توجه به منظر فرهنگی تمام دشت مرودشت جزئی از آن و به آن مربوط می‌شود و تمام مسائل حقوقی‌اش را در بر می‌گیرد.حال به دلایل مختلف از جمله پیچیدگی‌های میراث‌فرهنگی از نظر حقوقی به‌شدت نیازمند توجه حقوقدانان به موضوع میراث‌فرهنگی هستیم و اگر کنکاش حقوقی در مسائل میراث فرهنگی صورت گیرد، می‌توان حرفی برای کل جهان داشت و این تنها مشکلات داخلی را حل نمی‌کند.در ایران بیش از ۲۰۰هزار محوطه تاریخی و یک‌میلیون بنای تاریخی وجود دارد. به‌عنوان مثال این میزان در مقایسه با کشور اتریش که ۷۰۰ محوطه تاریخی دارد ۳۰۰ برابر است.قدیمی‌ترین آثار فرهنگی اتریش مربوط به رومن‌ها و بیش از 2000 سال پیش است، در حالی‌که در ایران از ۱۰هزار سال پیش تا به امروز محوطه تاریخی وجود دارد.در تمام کشورهای دنیا تنها در یک مقطع آثار تاریخی وجود دارد اما در ایران بلاانقطاع در یک وسعت جغرافیایی وسیع آثار تاریخی وجود دارد. از این‌رو باید به این نکته توجه شود، زیرا با موضوعی طرف هستیم که در مقیاس جهانی تمام مسائلی که هر گوشه از جهان به لحاظ حقوقی با موضوع میراث‌فرهنگی با آن مواجه باشد حتما ما هم با آن مواجهیم، بنابراین اگر بتوانیم معمایی را در اینجا حل کنیم می‌توانیم برای دنیا دستاوردی داشته باشیم.

مجتبی ابراهیمی | گروه ایران