بازگشت صادرات نفت به میزان قبل از تحریم‌ها

بانک جهانی در تحلیلی از وضعیت اقتصاد ایران خبر داد

بازگشت صادرات نفت به میزان قبل از تحریم‌ها

بانک جهانی در گزارشی از وضعیت کلان اقتصاد ایران از رشد اقتصاد ایران برای چهارمین سال متوالی، افزایش صادرات نفت به بالاترین رقم از زمان خروج آمریکا از برجام و موفقیت دولت در کاهش انتظارات تورمی و ثبات نرخ ارز خبر داد.

بانک جهانی درگزارشی از اقتصاد ایران با عنوان «شرایط کلیدی و چالش ها» نوشت: اقتصاد ایران با کمک بخش نفت برای چهارمین سال متوالی در مسیر رشد قرار دارد. با این حال، تورم بالای ماندگار و کمبود فرصت‌های شغلی ازجمله چالش‌های این اقتصاد هستند. رشد اقتصادی کشور فراگیر نیست، 28.1درصد از ایرانیان فقیر هستند و دو‌پنجم خانوارها در معرض فقر قرار دارند. پیش‌بینی می‌شود چشم‌انداز رشد اقتصادی به‌دلیل تحریم‌ها، اثرات نامطلوب تغییرات آب‌و‌هوایی، کمبود برق و گاز و کاهش تقاضای جهانی محدود بماند.
این گزارش می‌افزاید: به‌رغم حفظ رشد متوسط پایدار درسال1401 اقتصاد ایران با چالش‌های ساختاری ریشه‌داری مواجه است. رشد بلندمدت، کُند و بدون اشتغال‌زایی بوده و بهره‌وری پایین، تورم بالا و عدم تعادل در نظام بانکی و بازنشستگی همچنان ادامه دارد. این چالش‌ها نارضایتی‌های اجتماعی ــ اقتصادی طولانی‌مدت را تشدید کرده‌است. تحریم‌های اقتصادی و بخش دولتی مسلط، مانع استفاده کامل از پتانسیل اقتصادی ایران، از جمله استفاده از جمعیت جوان با تحصیلات عالی، برای تنوع بیشتر اقتصاد به سمت صنایع و خدمات غیرنفتی مانند گردشگری شده‌است.در سال‌1401 و سه ماهه نخست 1402 درآمدهای نفتی کمتر از رقم پیش‌بینی شده در بودجه بود که دولت در واکنش به آن هزینه‌های خود را اولویت‌بندی کرد. از سه ماهه دوم امسال، صادرات نفت به بالاترین سطح خود از زمان اعمال مجدد تحریم‌های آمریکا در سال1397 رسیده‌است. با وجود افزایش واردات، بالا رفتن صادرات نفت در سال1401 باعث شد کشور با مازاد تراز حساب‌های جاری در سطح 14.4میلیارد دلار مواجه شود که البته کسری 14.6میلیارد دلاری حساب خالص سرمایه این دستاورد را باطل کرد. کشور برای هفتمین سال متوالی شاهد خروج خالص سرمایه بود. برآورد می‌شود بهبود صادرات نفت در نیمه نخست1402 به‌رغم منفی شدن تراز تجارت غیر‌نفتی، کل تراز تجاری این کشور را مثبت نگه داشته باشد.پیش‌بینی می‌شود رشد تولید ناخالص داخلی در میان‌مدت با سرعت میانه به حرکت خود ادامه دهد. انتظار می‌رود افزایش تولید و صادرات نفت قیمت‌های پایین‌تر نفت درسال1402 وهمچنین اثرات منفی رشد کُند اقتصاد چین را خنثی کند و بر این اساس تولید ناخالص داخلی ایران با موتور نفت رشد کند. همچنین پیش‌بینی می‌شود که رشد بخش غیرنفتی به‌دلیل تحریم‌ها، کمبود انرژی، محدودیت‌های نقدینگی، سرمایه‌گذاری کم و شرایط نامطمئن اقتصادی، در سطحی محدود باقی بماند. تولید ناکافی در بخش کشاورزی که به‌دلیل خشکسالی و کمبود آب بدتر شده‌است، به‌طور نامتناسبی به فقرا آسیب می‌رساند، امنیت غذایی را به خطر می‌اندازد و مهاجرت به شهرها را بیشتر می‌کند و نابرابری‌ها بین روستا و شهر را افزایش می‌دهد.به هر ترتیب، چشم‌انداز اقتصادی ایران درمعرض ریسک‌های فزاینده‌ای قرار دارد. از‌جمله این ریسک‌ها می‌توان به کمبود بیشتر آب وانرژی وتشدید شوک‌های تغییرات آب‌و‌هوایی اشاره کرد. اعمال تحریم‌های بیشتر و اجرای سختگیرانه‌تر تحریم‌های فعلی ممکن است تجارت را مختل کرده وانتظارات تورمی بیشتر را تقویت کند. کاهش قابل‌توجه تحریم‌ها یا دستیابی به یک توافق هسته‌ای موقت می‌تواند چشم‌انداز اقتصادی ایران را به‌طور قابل‌توجهی بهبود ببخشد.