محتوای سالم و سرورانگیز مثل «سیدخندان»
تلویزیون تعاریفی بنیادین به‌عنوان یک رسانه امروزی دارد و تنوع و تکثر شبکه‌هایش در هر کشوری نشان می‌دهد که برای گروه‌های متفاوت اجتماع، می‌تواند برنامه داشته باشد. کمتر شبکه‌ای در جهان وجود دارد که طیف بسیاری از مخاطب را درگیر کند مگر آن‌که در حوزه محلی یا بومی باشد و طیف فعالیت رسانه‌‌ای‌اش، علاوه بر ویژگی‌های ساختاری رسانه، به ویژگی‌های بومی برگردد.
در ایران خودمان، تعدد شبکه‌های اصطلاحا سراسری و همچنین شبکه‌های استانی را داریم. هرکدام از اینها نیز با بنیانی تعریف‌شده مستقر شده‌اند و امکان انتخاب به بیننده داده شده تا برنامه‌های خود را یافته و آن را تماشا کند. این روزها تلویزیون ما می‌کوشد با استفاده از توسعه نفوذ آن در سطوح گوناگون اجتماعی، اعم از شهرها و روستاها و حتی در میان اجتماعات متحرک چون عشایر، برنامه‌های خاص و گاه عام بسازد. اما از این مقدمه نسبتا مطول و بنیادین عبور کنیم تا به نکته اصلی، یعنی «خنده» برسیم.
خنده را می‌توان بر لبان همه افراد دید، از تبسم هنگام دیدن یکدیگر تا حداکثر تلاش برای نقل نکات خنده‌دار و شادی‌آور. بنابراین توجه به خنده و خنداندن و سرور، یکی از بدیهیات زندگی است. توجه برنامه‌سازان به این رفتار انسانی، توجهی طبیعی است. تلویزیون ما در سال‌های گوناگون به‌ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، خنده را در الگوها و ساختارهای متعدد مورد توجه قرار داده و بسیاری از برنامه‌ها را می‌توان ردیف کرد که اصطلاحا شاد یا طنازانه‌اند. چه مجموعه‌های داستانی و چه به زبان امروزی تاک‌شوهای بسیار. الگوهای موفق نیز همیشه امکان استمرار داشته‌اند. ما در داستانی‌ها، نمونه‌های متأخری چون «پایتخت» با شش سری ساخت را داریم یا «نون‌خ» که به فصل پنجم نزدیک می‌شود. همچنین برنامه نوظهور «سیدخندان» را داریم که به فصل دوم آن نزدیک شده‌ایم. کاری ندارم که برنامه‌سازان، هرکدام برنامه خود را برتر می‌انگارند، که طبیعی است. در نکته‌ای بنیادین باید گفت همه این برنامه‌ها، مخاطب مشابه دارند. برای همین ساخت برنامه‌ای که بتواند ساعاتی پس از لحظات فعالیت سالم برای تأمین‌معاش یا کسب علم و تحصیل، شبانگاه در کنار خانواده، آرامش و شادی داشت یا نکات تلنگرآمیزی برای کاربرد در ساعات بعدی زندگی به‌دست‌آورد، اصلی بدیهی است. واژه مصطلحی داریم که رسانه‌ملی ما را دانشگاه می‌انگارد. براین مبنا، طراحی یا انتقال محتوا به مخاطب، باید واجد خصوصیات دانشگاهی باشد. یعنی هر آنچه طراحی می‌شود، باید بر محوری روشن و از تنوع و پراکندگی بسیار دور باشد. برنامه سیدخندان بیشترین تلاش را برای تنوع آیتمی کرده است و مبتنی بر تجربه فصل نخست، وارد دومین فصل می‌شود. بازتاب‌های بسیاری دریافت کرده و نقدهای متنوع، دیدگاه‌های مثبت و منفی هم به همراه داشته است. کاری به بازخوردها ندارم، اما ضروری است از هر حاشیه‌ای پرهیز شود. نه در آیتم‌ها نکته‌ای نادیده گرفته شود و نه تعدد بسیاری ایجاد شود که بعد از دیدن هرقسمت، بیننده نتواند محور یکسان فطری بیابد. مجری تجربه‌پس‌داده فصل نخست نیز، فراتر از بازخوردهای بیرونی که بخشی به رفتار شخصی خودش و بخشی به نگرش‌های او برمی‌گردد، در این فصل حتما تاکید بسیاری بر بهتر کردن برنامه خواهد داشت. نباید از خیلی از بازخوردها برآشفته شود و البته نباید هم بی‌خیال باشد. امید که فصل دوم سیدخندان همان محور مرکزی متمرکز نگاه‌داشتن مخاطب با محتوای سالم و سرورانگیز، بر مبنای فطرت الهی انسان را بروز دهد.
حسین سلطان‌محمدی | منتقد
خنده را می‌توان بر لبان همه افراد دید، از تبسم هنگام دیدن یکدیگر تا حداکثر تلاش برای نقل نکات خنده‌دار و شادی‌آور. بنابراین توجه به خنده و خنداندن و سرور، یکی از بدیهیات زندگی است. توجه برنامه‌سازان به این رفتار انسانی، توجهی طبیعی است. تلویزیون ما در سال‌های گوناگون به‌ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، خنده را در الگوها و ساختارهای متعدد مورد توجه قرار داده و بسیاری از برنامه‌ها را می‌توان ردیف کرد که اصطلاحا شاد یا طنازانه‌اند. چه مجموعه‌های داستانی و چه به زبان امروزی تاک‌شوهای بسیار. الگوهای موفق نیز همیشه امکان استمرار داشته‌اند. ما در داستانی‌ها، نمونه‌های متأخری چون «پایتخت» با شش سری ساخت را داریم یا «نون‌خ» که به فصل پنجم نزدیک می‌شود. همچنین برنامه نوظهور «سیدخندان» را داریم که به فصل دوم آن نزدیک شده‌ایم. کاری ندارم که برنامه‌سازان، هرکدام برنامه خود را برتر می‌انگارند، که طبیعی است. در نکته‌ای بنیادین باید گفت همه این برنامه‌ها، مخاطب مشابه دارند. برای همین ساخت برنامه‌ای که بتواند ساعاتی پس از لحظات فعالیت سالم برای تأمین‌معاش یا کسب علم و تحصیل، شبانگاه در کنار خانواده، آرامش و شادی داشت یا نکات تلنگرآمیزی برای کاربرد در ساعات بعدی زندگی به‌دست‌آورد، اصلی بدیهی است. واژه مصطلحی داریم که رسانه‌ملی ما را دانشگاه می‌انگارد. براین مبنا، طراحی یا انتقال محتوا به مخاطب، باید واجد خصوصیات دانشگاهی باشد. یعنی هر آنچه طراحی می‌شود، باید بر محوری روشن و از تنوع و پراکندگی بسیار دور باشد. برنامه سیدخندان بیشترین تلاش را برای تنوع آیتمی کرده است و مبتنی بر تجربه فصل نخست، وارد دومین فصل می‌شود. بازتاب‌های بسیاری دریافت کرده و نقدهای متنوع، دیدگاه‌های مثبت و منفی هم به همراه داشته است. کاری به بازخوردها ندارم، اما ضروری است از هر حاشیه‌ای پرهیز شود. نه در آیتم‌ها نکته‌ای نادیده گرفته شود و نه تعدد بسیاری ایجاد شود که بعد از دیدن هرقسمت، بیننده نتواند محور یکسان فطری بیابد. مجری تجربه‌پس‌داده فصل نخست نیز، فراتر از بازخوردهای بیرونی که بخشی به رفتار شخصی خودش و بخشی به نگرش‌های او برمی‌گردد، در این فصل حتما تاکید بسیاری بر بهتر کردن برنامه خواهد داشت. نباید از خیلی از بازخوردها برآشفته شود و البته نباید هم بی‌خیال باشد. امید که فصل دوم سیدخندان همان محور مرکزی متمرکز نگاه‌داشتن مخاطب با محتوای سالم و سرورانگیز، بر مبنای فطرت الهی انسان را بروز دهد.
حسین سلطان‌محمدی | منتقد
