پیش از این سفر، رئیس‌جمهور با اشاره به توجه دولت سیزدهم به گسترش روابط با کشورهای آسیای میانه گفت: سفر قبلی من به دوشنبه، موجب باز شدن گره‌هایی از مسائل دو کشور شد که در نتیجه آن توسعه روابط سیاسی، اقتصادی وفرهنگی بین دوکشور را به همراه داشت. اعداد وارقام نیز کاملا نشان‌دهنده این است که روابط ما باتاجیکستان کاملا باپیش ازاین دولت متفاوت‌شده است.

امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان نیز توسعه همه‌جانبه روابط دو کشور به‌خصوص در بخش معدن، سلامت، کشاورزی، تاسیس شرکت‌های فناوری و صنعتی، نیروگاه‌های برق آبی، اکتشاف و استخراج نفت وگاز وهمکاری‌های فرهنگی و علم و فناوری را ضروری دانست. طی این سفر 18سند همکاری بین تهران و دوشنبه به امضای طرفین رسید که با توجه به اقتصادی بودن بیشتر حوزه‌های مورد توافق انتظار می‌رود که تجارت بین دو کشور در قدم اول به 500 میلیون دلار برسد و زمینه یک میلیارد شدن تجارت بین ایران و تاجیکستان در بلندمدت فراهم شود. دولت سیزدهم از زمان روی کار آمدن، سیاست خارجی مناسبی را ترویج کرده که آن هم روابط با همسایگان و آسیا به‌خصوص آسیای شرقی و آسیای مرکزی است. این در حالی است که آمریکا و روسیه تمرکز خود را به رقابت در اروپای شرقی و آسیا اقیانوسیه معطوف کرده‌اند به همین دلیل می‌توان توسعه بیشتر تجارت بین دو کشور را متصور بود.
   
صادرات کالاهای ایرانی به تاجیکستان
براساس آمار گمرک درهفت ماهه امسال 159‌هزار و 238تن و 612کیلوگرم انواع کالاهای ایرانی به ارزش پنج هزارو 19میلیارد و 387میلیون و 85هزار تومان یا 133 میلیون و 244هزار و 814 دلار به تاجیکستان صادر شده، این در حالی است که در همین بازه زمانی در سال گذشته 107‌هزارو 147تن و 251کیلوگرم کالای ایرانی به ارزش یک‌هزار و 954 میلیارد و 511 میلیون و 358 هزار تومان یا 75 میلیون و 275هزار و 273دلار صادر شده بود. بنابراین می‌توان گفت صادرات انواع کالاهای ایرانی به این همسایه شمال شرقی کشورمان به لحاظ وزنی رشدی حدود 50‌درصدی و به لحاظ ارزشی رشدی حدود 80‌درصدی را تجربه کرده است.
   
واردات ایران از تاجیکستان
از طرف دیگر آمارهای گمرک در هفت ماهه امسال گواه آن است که طی این مدت 13هزار و 533 تن و 75کیلوگرم محصول به ارزش یک هزار و پنج میلیارد و 968میلیون و 603هزار تومان یا 35میلیون و 297‌هزار و 144دلار از تاجیکستان نیز وارد گمرکات ایران شده، این در حالی است که در همین بازه زمانی در سال گذشته 13‌هزار و 292 تن و 876 کیلوگرم محصول به ارزش 613 میلیارد و 327 میلیون و 309 هزار تومان یا 37میلیون و 674هزار و 98 دلار کالای تاجیکی وارد کشورمان شده بود.بنابراین می‌توان گفت واردات ایران از این همسایه شمال شرقی کشورمان در یک سال گذشته به لحاظ وزنی با رشدی 2‌درصدی ولی به لحاظ ارزشی با کاهشی 6‌درصدی مواجه بوده است.
   
تراز مثبت تجاری ایران با تاجیکستان 
مجموع تجارت ایران با تاجیکستان در این بازه زمانی 172هزار و 771تن و 689 کیلوگرم کالا به ارزش 168‌میلیون و 541 هزار و 958 دلار بوده است، این در حالی است که در همین بازه زمانی در سال گذشته مجموع تجارت 2 کشور عضو اکو به 120هزار و 440 تن و 127کیلوگرم به ارزش 112میلیون و 949 هزار و 937 دلار رسیده بود. به همین دلیل می‌توان گفت تجارت ایران با همسایه شمالی خود در یک‌سال اخیر به لحاظ وزنی رشدی 45‌درصدی و به لحاظ ارزشی رشدی 50‌درصدی را به خود دیده است. از طرف دیگر براساس آمار گمرک در 7ماهه امسال می‌توان گفت تراز تجاری ایران و تاجیکستان حدودا مثبت 100میلیون دلار به نفع کشورمان است.

صدور کالاهای ایرانی
آمارها نشان می‌دهد در هفت ماهه امسال و سال گذشته از این همسایه شمال شرقی کشورمان تنها پنبه و نخ وارد کرده‌ایم، این در حالی است که طی این مدت پنج قلم اول کالای صادراتی به تاجیکستان شامل میله‌های آهنی و فولادی گرم نورد شده، پسته با پوست تازه و خشک، سایر رنگ‌ها و ورنی‌ها، کامپاند پلی‌اتیلن ویژه روکش سیم و کابل و کفپوش‌های غیرمخملی باف بودند. گفتنی است ایران و تاجیکستان عضو دو سازمان شانگهای و اکو هستند، ولی تا پیش از این رابطه تجارت مناسبی با هم نداشتند به‌طوری که بررسی اعداد و ارقام نشان می‌دهد که این ظرفیت‌ها در گذشته مورد توجه دولت‌های گذشته نبوده است. 

امین محمودی - گروه اقتصاد