مغذی‌های جوان‌ساز مغز
درک فرآیندهای زیستی افزایش سن می‌تواند به ما کمک کند زندگی طولانی‌تر و در عین حال سلامت‌تری داشته باشیم. شاید برای‌تان جالب باشد که بدانید نتایج پژوهشی جدید نشانه‌هایی از اثرگذاری نوع تغذیه ورژیم غذایی ما برسرعت پیری‌مغز شناسایی‌کرده است.
محققان دانشگاه ایلی‌نویز و دانشگاه نبراسکا ــ لینکلن از 100 داوطلب 65 تا 75 ساله پس از دریافت مواد غذایی مختلف اسکن‌های مغزی ترسیم کردند تا بتوانند ارتباط احتمالی بین رژیم‌های غذایی خاص و کاهش سرعت پیری مغز را بررسی کنند. آنها دو نوع متمایز از پیری مغز را شناسایی کردند و علاوه بر آن نشان دادند که دریافت مواد مغذی مشابه آنچه که از رژیم مدیترانه‌ای توصیه می‌شود، می‌تواند سرعت پیری را کاهش دهد.
آرون باربی، عصب‌شناس از دانشگاه ایلی‌نویز، می‌گوید: «ما نشانگرهای زیستی مواد مغذی خاصی مانند اسیدهای چرب را که براساس علم تغذیه به‌طور بالقوه مزایای سلامتی داشتند، بررسی کردیم. این نتایج در کنار مجموعه‌ای از تحقیقات گسترده در زمینه رژیم‌های غذایی مختلف، نشان می‌دهد که استفاده از رژیم غذایی مدیترانه‌ای که تأکید ویژه‌ای روی مصرف این مغذی‌های مفید دارد اثرات مثبتی بر سلامتی به‌دنبال خواهد داشت.»
نکته مهم در این پژوهش آن بود که محققان برای بررسی اثرات تغذیه شرکت‌کنندگان فقط به اظهارات آنها در مورد موادغذایی مصرفی‌شان اتکا نکردند؛ بلکه نمونه‌های خون شرکت‌کنندگان را برای شناسایی نشانگرهای زیستی مواد مغذی تجزیه و تحلیل کردند تا بتوانند شواهد علمی محکمی در مورد این که افراد مسن شرکت‌کننده چه می‌خوردند و می‌نوشیدند گردآوری کنند.
اسیدهای چرب مانند اسیدهای چرب موجود در ماهی و روغن زیتون و آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند ویتامین E موجود در اسفناج و بادام از جمله نشانگرهای زیستی بودند که وجودشان آثار مثبتی را نشان می‌داد. همچنین اثرات مثبتی در‌خصوص حضور کاروتنوئیدها یا همان رنگدانه‌های گیاهی موجود در هویج و کدو تنبل مشاهده شد که قبلا مشخص شده بود در کاهش التهابات بدن و محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب نقش دارد. از دیگر نشانگرهای زیستی مفید مرتبط با کاهش سرعت پیری مغز در این تحقیق، ترکیبات کولین بود که در غلظت‌های بالایی در زرده تخم‌مرغ، گوشت و سویای خام موجود است.
محققان، پیری مغز را با اسکن مغزی ام‌آر‌ای و ارزیابی‌های شناختی ارزیابی کردند. این دو رویکرد تصویری از چابکی عملکرد ذهنی همراه با جزئیات ظریف‌تر پیکربندی نورون ارائه می‌دهد. باربی می‌گوید: «این روش به ما امکان می‌دهد تا درک قوی‌تری از رابطه بین این عوامل ایجاد کنیم. ما به طور همزمان ساختار، عملکرد و متابولیسم مغز را بررسی می‌کنیم و ارتباط مستقیمی بین این ویژگی‌های مغز و توانایی‌های شناختی نشان می‌دهیم.» در سال‌های اخیر میزان پژوهش‌هایی که شواهدی از این‌که تغذیه نقش مهمی در چگونگی پیری مغز ایفا می‌کند رو به افزایش است و هر مطالعه جدید به درک بهتری در مورد چگونگی ارتباط نزدیک مغز با عملکرد سایر بخش‌های بدن کمک می‌کند.البته این تحقیق فقط عملکرد مغز را در بازه زمانی مشخصی ثبت کرده و به اندازه کافی جامع نیست که علت و معلولی را اثبات کند. با این حال، نتایج مشابهی در مطالعه دیگری که در سال 2023 انجام شده بود، گزارش شده است؛ در آن پژوهش شرکت‌کنندگان به مدت 12 سال رصد شده بودند و در نهایت ارتباط بین رژیم غذایی مدیترانه‌ای و کاهش عملکرد شناختی گزارش شده بود.
در مرحله بعد، این تیم تحقیقاتی می‌خواهد آزمایش‌های بالینی را در مدت زمان قابل‌توجهی بررسی کند تا ببیند چگونه رژیم غذایی و تغذیه ممکن است بر پیری مغز تأثیر بگذارد. همه این نتایج حاکی از آن است که این امکان وجود دارد که تغییرات ساده در آنچه می‌خوریم به کاهش خطر بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر کمک کند.
منبع: Science Alert
فراز سهیلی‌آزاد - گروه دانش
آرون باربی، عصب‌شناس از دانشگاه ایلی‌نویز، می‌گوید: «ما نشانگرهای زیستی مواد مغذی خاصی مانند اسیدهای چرب را که براساس علم تغذیه به‌طور بالقوه مزایای سلامتی داشتند، بررسی کردیم. این نتایج در کنار مجموعه‌ای از تحقیقات گسترده در زمینه رژیم‌های غذایی مختلف، نشان می‌دهد که استفاده از رژیم غذایی مدیترانه‌ای که تأکید ویژه‌ای روی مصرف این مغذی‌های مفید دارد اثرات مثبتی بر سلامتی به‌دنبال خواهد داشت.»
نکته مهم در این پژوهش آن بود که محققان برای بررسی اثرات تغذیه شرکت‌کنندگان فقط به اظهارات آنها در مورد موادغذایی مصرفی‌شان اتکا نکردند؛ بلکه نمونه‌های خون شرکت‌کنندگان را برای شناسایی نشانگرهای زیستی مواد مغذی تجزیه و تحلیل کردند تا بتوانند شواهد علمی محکمی در مورد این که افراد مسن شرکت‌کننده چه می‌خوردند و می‌نوشیدند گردآوری کنند.
اسیدهای چرب مانند اسیدهای چرب موجود در ماهی و روغن زیتون و آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند ویتامین E موجود در اسفناج و بادام از جمله نشانگرهای زیستی بودند که وجودشان آثار مثبتی را نشان می‌داد. همچنین اثرات مثبتی در‌خصوص حضور کاروتنوئیدها یا همان رنگدانه‌های گیاهی موجود در هویج و کدو تنبل مشاهده شد که قبلا مشخص شده بود در کاهش التهابات بدن و محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب نقش دارد. از دیگر نشانگرهای زیستی مفید مرتبط با کاهش سرعت پیری مغز در این تحقیق، ترکیبات کولین بود که در غلظت‌های بالایی در زرده تخم‌مرغ، گوشت و سویای خام موجود است.
محققان، پیری مغز را با اسکن مغزی ام‌آر‌ای و ارزیابی‌های شناختی ارزیابی کردند. این دو رویکرد تصویری از چابکی عملکرد ذهنی همراه با جزئیات ظریف‌تر پیکربندی نورون ارائه می‌دهد. باربی می‌گوید: «این روش به ما امکان می‌دهد تا درک قوی‌تری از رابطه بین این عوامل ایجاد کنیم. ما به طور همزمان ساختار، عملکرد و متابولیسم مغز را بررسی می‌کنیم و ارتباط مستقیمی بین این ویژگی‌های مغز و توانایی‌های شناختی نشان می‌دهیم.» در سال‌های اخیر میزان پژوهش‌هایی که شواهدی از این‌که تغذیه نقش مهمی در چگونگی پیری مغز ایفا می‌کند رو به افزایش است و هر مطالعه جدید به درک بهتری در مورد چگونگی ارتباط نزدیک مغز با عملکرد سایر بخش‌های بدن کمک می‌کند.البته این تحقیق فقط عملکرد مغز را در بازه زمانی مشخصی ثبت کرده و به اندازه کافی جامع نیست که علت و معلولی را اثبات کند. با این حال، نتایج مشابهی در مطالعه دیگری که در سال 2023 انجام شده بود، گزارش شده است؛ در آن پژوهش شرکت‌کنندگان به مدت 12 سال رصد شده بودند و در نهایت ارتباط بین رژیم غذایی مدیترانه‌ای و کاهش عملکرد شناختی گزارش شده بود.
در مرحله بعد، این تیم تحقیقاتی می‌خواهد آزمایش‌های بالینی را در مدت زمان قابل‌توجهی بررسی کند تا ببیند چگونه رژیم غذایی و تغذیه ممکن است بر پیری مغز تأثیر بگذارد. همه این نتایج حاکی از آن است که این امکان وجود دارد که تغییرات ساده در آنچه می‌خوریم به کاهش خطر بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر کمک کند.
منبع: Science Alert
فراز سهیلی‌آزاد - گروه دانش
