بریکس و شانگهای فرصتهای تجاری ایران
عضویت در بریکس یک گام مهم برای درهمتنیدن روابط اقتصادی ایران با قدرتهای نوظهور عضو بریکس بهویژه چین، هند و روسیه محسوب میشود. پذیرفتن عضویت ایران در پیمان بریکس به این معناست که باوجود اینکه ایران تحت تحریمهای آمریکا قرار دارد اما برای تکمیل پازل چندجانبهگرایی در دنیا یک اقتصاد کاملا آماده و مستعد است، بنابراین اعضای بریکس ترجیح دادند که ایران هم در این فعل که موجب کاهش اثرگذاری یکجانبهگرایی اقتصاد آمریکا خواهد شد به آنها بپیوندد.
حدود ۳۰درصد وسعت سرزمینهای جهان و حدود ۴۰درصد جمعیت جهان متعلق به کشورهای عضو بریکس است. بنابراین ورود ایران به این پیمان زمینه را برای افزایش تجارت، صادرات و واردات و جذب سرمایهگذاری خارجی آماده خواهد کرد. تضمین هماهنگی و تطبیق بوروکراسی داخلی با نهادهای بریکس در زمینههایی مانند گمرک، تعرفهها و مقررات سرمایهگذاری نیز به زمان و بررسیهای کارشناسی پیچیدهای نیاز دارد اما برنامههای مربوط به تکمیل کریدورها و بنادر استراتژیک ایران مانند چابهار و کریدور شمال ــ جنوب که هم روسیه و هم هند عضو آن هستند، میتواند به داخل برنامههای ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی بریکس منتقل شود.طبق گزارش وزارت امور اقتصادی و دارایی، چین، عراق و امارات، سه مقصد اول صادراتی ایران در دوماهه ۱۴۰۳ بودهاند که هر سه کشور عضو اصلی پیمان بریکس هستند.میزان صادرات کشور با احتساب نفتخام و نفتکوره، خدمات فنی ــ مهندسی و تجارت چمدانی به 16.2میلیارد دلاررسیده است.میزان صادرات غیرنفتی کشورهم دردوماهه امسال باافزایش 3.8درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به هشتمیلیارد دلار رسیده است.همچنین میزان وزنی صادرات غیرنفتی در دوماهه امسال 23.5 میلیون تن بوده که افزایش 8.5درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل برخوردار بوده است. براساس اعداد منتشرشده میتوان نتیجه گرفت میزان واردات کالا به کشور در دوماهه اول امسال ۹میلیارد و۸۰میلیون دلار بوده بنابراین کسری تجاری غیرنفتی در این مدت به حدود یکمیلیارد دلار رسیده است.در این میان چین با 2.2میلیارد دلار، عراق 1.6میلیارد دلار، امارات متحده عربی یکمیلیارد دلار، ترکیه با ۷۲۹میلیون دلار، پاکستان ۳۸۳میلیون دلار، افغانستان ۳۵۱میلیون دلار و هند با ۳۰۲میلیون دلار، هفت کشور عمده مقصد صادراتی ایران در دوماهه ۱۴۰۳بودند. واردات ایران از۱۰کشور عضو بریکس در سال گذشته 9.1میلیون تن کالا ۱۶میلیارد دلار بوده که ۶۳درصد وزن و ۶۶ درصد ارزش کل واردات ایران را به خود اختصاص داده است.براساس اطلاعات مربوط به کشورهای حوزه منطقه غربآسیا، ایران رتبه چهارم در جذب سرمایه مستقیم خارجی را بعدازکشورهای امارات، عربستان و ترکیه کسب کرده است. این رتبه درحالیاست که سه کشورمذکور بایکدهم دشواریهای ورود سرمایه و موانع تحریمی و مشکلات بانکی ایران مواجه نیستند.ایران در سه سال اخیر جمعا بیش از11.9میلیارد دلار سرمایهگذاری خارجی مستقیم جذب کرده که البته با توجه به اینکه بسیاری ازمسیرها بهتازگی دربریکس وشانگهای گشوده شده است؛تداوم آنها درسالهای۱۴۰۳و۱۴۰۴این رکوردشکنی راهمچنان زندهنگهخواهدداشت واین نقطهشروعی برای سرمایهگذاری خارجی درکشوراست.قبلا سرمایهگذاری خارجی فقط در برخی حوزههای خاص متصور بود ولی اتفاقا بیشتر سرمایهگذاری خارجی سال گذشته و ایران در سایر حوزههای غیرنفتی است.متوسط صادرات غیرنفتی به ۵۰میلیارد دلار در دولت سیزدهم رسیده و از صادرات غیرنفتی مهمتر، مسأله ترانزیت در گمرک است که این نشانگر عدم انزوای دولت به حساب میآید. در این حوزه از 11.5میلیون تن ترانزیت کشور، به ۱۸میلیون تن رسیدهاست که بالاترین عدد ثبتشده ترانزیت از خاک همسایگان است هر تن ترانزیت ۷۰ دلار درآمدزایی دارد که معادل هر بشکه نفت است.




