پاییز «پدر‌سالار»

نگاهی به سریال نوستالژیک سیما

پاییز «پدر‌سالار»

«پدری میانسال با نام اسدا... با اقتدار و صلابت برای فرزندان خود به‌ویژه پسرانش قوانینی را تعیین کرده است. او معین کرده هر پسر پس از ازدواج هم در خانه پدری ساکن باشد. او حتی برای شغل آنان هم برنامه‌ریزی دارد.

همه‌چیز به خوبی و خوشی طی می‌شود تا این‌که پسر کوچک خانواده با نام ناصر با دخترعموی خود، آذر ازدواج می‌کند. آذر دختری امروزی است و تن به قوانین اسدا... نمی‌دهد. جنگی میان نسل دیروز و امروز درمی‌گیرد که دامنه‌اش وسیع‌ و وسیع‌تر می‌شود. در این میان مولود (خواهرزن اسد‌ا...خان) که دشمنی دیرینه‌ای با او دارد از این فرصت استفاه می‌کند تا در آتش اختلافات بدمد. در نهایت این اسدا...خان است که با اندیشه‌ای پدرانه، راهی برای تغییر رویه خود برمی گزیند و تن به خواسته فرزندانش می‌دهد.» این بخشی از قصه سریال خاطره‌انگیز پدرسالار است که در دهه 70 روی آنتن رفت. پدرسالار یکی از آثار مهم تاریخ تلویزیون است که چهره‌های بسیاری با این سریال بیش از پیش شناخته شدند. همچنین از آن دست آثار خیابان‌خلوت‌کن بود که تعداد زیادی از مخاطبان با قصه آن همذات‌پنداری می‌کردند. این احساس نزدیکی به‌حدی بود که گفته می‌شد بازیگر نقش آذر حتی از سوی مردمی که بیشتر به‌سوی شخصیت پدر قصه گرایش داشتند‌، تهدید می‌‌شد. در این سریال روند تغییر نسل‌ها و تمایز عادات و افکار آنها به‌خوبی نشان داده شد و می‌توان از آن به‌عنوان سندی تاریخی یاد کرد که در آن عبور از فرهنگ پدرسالاری و تقابل گهگاهی آن با مفاهیمی همچون احترام به والدین و... نمود داشت. در این سریال آذر نماینده نسلی است که خواهان استقلال با تفکری تازه بود و تن به خواسته‌های سنتی نمی‌دهد و چون تحصیلکرده و دارای استقلال مالی است، نمی‌خواهد کسی به جای او تصمیم بگیرد. نام آذر تا مدت‌ها پس از این سریال به نمادی برای عصیان و خودرایی بدل شده بود که خواسته‌های نسل گذشته را بی‌چون و چرا نمی‌پذیرد و برای آینده خود برنامه‌ریزی دارد. شخصیت پدر با بازی زنده‌یاد محمدعلی کشاورز هم نماد نسلی بود که ضمن مهرورزی، خویی سلطه‌گر داشت و نه شنیدن را برنمی‌تابید. هر گروه از این شخصیت‌ها در این سریال دارای طرفداران خود بودند و پیر و جوان برای طرفداری خود استدلال داشتند. شاید برای مخاطبان امروز سیما که خاطره‌‌ای از زندگی در آن دوران ندارند و آن زمان بیننده سریال نبودند این سبک زندگی و اختلافات میان شخصیت‌های سریال پدرسالار نامانوس باشد. اما این روش زندگی بسیاری در طول تاریخ ایران بوده و هنوز هم ممکن است در برخی نقاط ادامه داشته باشد. به همین دلیل بیان شد که این سریال مصداق یک سند تاریخی فرهنگی است. بازیگران چهره و جوان زیادی در این قصه با کارگردانی زنده‌یاد اکبر خواجویی و به قلم علی‌اکبر محلوجیان بازی داشتند. زنده‌یادان محمدعلی کشاورز، حمیده خیرآبادی، سیامک اطلسی، خسرو شجاع‌زاده، جمیله شیخی، جعفر بزرگی، اکبر دودکار، محمدعلی ورشوچی در کنار ناصر هاشمی، کمند امیرسلیمانی، اکرم محمدی و محمود پاک‌نیت‌ ‌از جمله کسانی بودند که هرکدام یکی از بهترین نقش‌های خود را در این اثر رقم زدند. پدرسالار این شب‌ها از شبکه آی‌فیلم پخش می‌شود. 

نوشین مجلسی‌ | گروه رسانه