فرهنگ مقاومت یکی از موضوعاتی که در شرایط کنونی بیش از گذشته نیازمند تبیین و مصداق سازی است، چرا که مصاف حق علیه باطل به صورت کاملا نمادین مطرح است و یک نیروی اشغالگر تا بن دندان مسلح در نبردی فرسایشی که همه دنیا به ویژه مدعیان دروغین حقوق‌بشر ناظر آن هستند، کمر به نسل‌کشی ملت مظلوم فلسطین زده است اما دهه‌هاست که مردم غزه با الگوگیری از حرکت آزادی‌بخش و ضد‌استکباری انقلاب اسلامی ایران، مفهوم جدیدی به فرهنگ مقاومت دادند . تمامیت ارضی، استقلال و امنیت موجود در کشور، استکبار ستیزی و روحیه جهادگری از مؤلفه‌های فرهنگ مقاومت است که در دوره هشت ساله جنگ تحمیلی به آزمون گذاشته شد و بحمدا... با رشادت مردم به برگ زرینی در تاریخ جمهوری اسلامی ایران مبدل شد تا حدی که یک وجب از خاک کشورمان نصیب بیگانگان متجاوز نشد. سابقه مقاومت درخشان جمهوری اسلامی در برابر تحریم‌های ظالمانه نیز بعد دیگری از مقاومت جانانه مردم ایران در مقابل استکبار جهانی است. از بین رفتن هیمنه پوشالی آمریکا و اسرائیل، خنثی شدن معادلات غرب و اسرائیل در منطقه غرب آسیا، بر ملاشدن چهره جنایتکارانه اسرائیل و حامیان غربی و منطقه‌ای و افزایش اعتبار و عزت جمهوری اسلامی ایران از جمله برکات پایبندی به فرهنگ مقاومت است که باید در مقابله با جنگ نرم دشمن نیز مورد توجه قرار گرفته و دستورالعمل‌های مبارزه با این توطئه نیز برای مردم به ویژه نسل جوان تبیین شود تا خط و ربط دفاع از مرزهای فرهنگی در این حوزه برای بخش‌های مختلف محرز شود.   جنگ نرم جزو مباحثی است که از زمان‌های گذشته در دنیا شکل گرفته و به دنبال نابودی اندیشه و تفکر جامعه هدف است. هدف اصلی و نهایی جنگ نرم تغییر باورها و سست کردن ایمان مردم و به‌ویژه جوانان است. یادآوری اصول اساسی انقلاب اسلامی به آحاد جامعه، هم افزایی بین نیروهای مسلح و تقویت اقتدار دفاعی کشور از اصول مؤثر در برخورداری از امنیت پایدار است که ارتش جمهوری اسلامی ایران با اخلاص و رشادت مثال زدنی خود در میدان‌های مختلف حافظ برقراری آن بود. نقش فرهنگ مقاومت در گسترش امنیت از جمله موضوعاتی است که در گفت و گوی جام پلاس با حجت الاسلام سعید نصیر الاسلامی، معاون فرهنگی سازمان عقیدتی-سیاسی ارتش به بررسی آن پرداختیم که تشریح آن در ادامه از نظرتان می گذرد.

همان‌طور که مستحضرید، روزهای اخیر شاهد شکست رژیم صهیونیستی از رزمندگان جبهه مقاومت هستیم و هرقدر رسانه‌های جهانی می‌کوشند روایت‌هایی مغرضانه از این نبرد نابرابر گزارش کنند و وقایع را وارونه جلوه کنند اما افکار عمومی جهان متوجه جنایت صهیونیست‌ها شده و به قول رهبری رژیم اشغالگر شکست غیرقابل ترمیمی خورده‌است. تحلیل حضرتعالی در این خصوص چیست؟ 
پیروزی اولیه حماس یا محور مقاومت را در وهله اول در بحث رسانه می‌بینم. اگر حماس با یک جنگ هیبریدی دقیق وارد نمی‌شد و برنامه‌ریزان و طراحان این عملیات، غافل از این بودند که وقتی رزمنده‌ای وارد میدان می‌شود، از سیم خاردار دیوار عبور کند و بعد از عبور و مسلح شدن، تصویر رسانه‌ای این اقدام ثبت و ضبط شده و منعکس شود، مطمئن باشید ما و افکار عمومی دنیا خبری از پیروزی امروز حماس نداشتیم. خدا را شکر که امروز در کشور ما و محور مقاومت به این نتیجه رسیده‌اند که بخش عمده‌ای از پیروزی‌ها در گرو رسانه است. خیلی جاها ما پیروزی داشتیم اما چون رسانه ما در آنجا نبود، این دستاورد نمایان نشد؛ مثلا در دفاع‌مقدس شما ببینید در آن مقطع چقدر خلق حماسه داشتیم اما الان بعد از سپری شدن چند سال از بیان آن قاصریم؛ کدام فیلم‌ و سریال‌ را در این خصوص داریم؟ شاید آن ایام به دلایل مختلف رسانه نبود و نتوانسیم در این حوزه دستاورد داشته‌باشیم. واقعا به لحاظ آرشیو دفاع‌مقدس فقیر هستیم. دستاوردهای قابل بیان بسیاری در ارتش وجود دارد که بسیاری از آنها روایت نشده‌است. به عنوان مثال خدمات‌رسانی به زائران اربعین، چه کارهای خوبی هم انجام شده؛ اما هیچ کار رسانه‌ای در این خصوص صورت نگرفته که ارتش چه موکب‌هایی را در این مسیر برپا کرده و زائران اباعبدا... را چگونه تکریم کرده است. بنابراین اگر رسانه و آداب رسانه را بشناسیم و تعامل درستی بین نهادها و رسانه‌ها ایجاد شود، قطعا می‌توانیم بخشی از آنچه انجام دادیم را به جامعه مخاطبان انتقال دهیم.

چه توانمندی داریم که به‌خوبی آن را تبیین کنیم. 
یکی از توانمندی‌های ما در موضوع بازدارندگی است که متاسفانه نتوانسته‌ایم در معرفی آن خوب عمل کنیم؛ بنابراین دشمن از غفلت ما سوء استفاده می‌کند و روی کاری که اصلا انجام نداده و جعلی است، مانور رسانه‌ای می‌دهد و خودش را بی‌رقیب معرفی می‌کند. در صورتی که ما از بیان واقعیت‌های‌مان ناتوانیم؛ برای نمونه چقدر توانستیم دستاورد و پیام ناوگروهی را که رفت و با کمترین امکانات دور دنیا را طی کرد، منعکس کنیم؟  اگر می‌بینید حماس امروزه به‌عنوان یک گروه، نه یک ارتش به دل اسرائیل که یک ارتش به حسب ظاهر قوی در معادلات دنیاست، می‌زند، به‌دلیل اعتقاد راسخش به معنویت، خدامحوری و اعتقاد به اصل یا پیروزی یا شهادت است که ما نیز در ارتش به آن متکی هستیم. این همان فرهنگ عاشورایی است؛ نگرشی که می‌تواند ارتش، حماس، حزب‌ا... یا هر رزمنده دیگری را از یک مانع غیرقابل نفوذ، عبور دهد. این تشکیلاتی که حماس با آن پرواز کرد و به اسرائیل رفت، تشکیلات جنگی نبود اما وقتی اعتقاد به این دارد که من باید پیروز میدان باشم و من باید این حریف را زمین بزنم، با ساده‌ترین امکانات وارد می‌شود و فرماندهی از ارتش اسرائیل را با لباس زیر به اسارت گرفته،  این تصویر را به دنیا مخابره می‌کند. شما دیدید در دنیا خیلی تلاش کردند این وقایع پوشش داده نشود اما برخلاف میل امپراتوری رسانه‌ای دنیا، این اتفاق افتاد و شاهد بودیم که بازتاب خیلی جالبی داشت. 

ریشه این مقاومت و انگیزه این پایمردی‌ها را در چه می‌بینید؟
سال 1358 که موضوع انحلال ارتش توسط برخی مطرح شد بعد از تثبیت ارتش به پیشنهاد مقام معظم رهبری (حفظه‌ا... تعالی) به امام راحل مقرر شد مجموعه‌ای در دل ارتش به نام سیاسی-ایدئولوژیک تشکیل شود. البته حضرت امام‌(ره) اصل وجود ارتش را لازم می‌دانستند و فرمودند که باشد، شاید آنها آینده‌ای مثل امروز را به‌وضوح می‌دیدند که نباید فقط در فکر تقویت بخش سخت‌افزاری ارتش بود. امروز ارتش‌های قوی دنیا را می‌بینیم، ارتش اسرائیل از جهت تجهیزاتی ارتش ضعیفی نیست اما در مقابل حماس و حزب‌ا... به زانو درآمده است. امروزه شاهدیم توپ، تانک، مسلسل، هواپیما، پهپاد و‌... به تنهایی پاسخگو نیست. ارتش باید با یک مسائلی گره بخورد تا در بزنگاه‌های مهم و سرنوشت‌ساز بتواند سپر مقاوم باشد.

به تدبیر امام(ره) و مقام معظم رهبری(حفظه‌ا... تعالی) در تشکیل سازمان عقیدتی اشاره‌ای داشتید و فرمودید که در آن مقطع عده‌ای به‌دنبال حذف و انحلال ارتش بودند. این تفکر وابسته به چه جریانی بود؟ چرا در پی این موضوع بودند؟
هیچ نظام سیاسی یا هیچ حاکمیتی بدون پشتوانه قدرت نظامی نمی‌تواند باقی باشد، نه در گذشته و نه امروز. بقای انقلاب اسلامی در آن زمان منوط به چه چیزی بود؟ چطور می‌توانست باقی باشد؟ الا این‌که یک ارتش قوی پشت آن باشد و با توجه به تهدیدات و دشمنان احتمالی از آن دفاع کند. آن روز سپاه پاسداران، بسیج و... هنوز شکل نگرفته بود که بگوییم آنها بودند. امام(ره) می‌دانست انحلال ارتش به منزله از بین رفتن نظام سیاسی است. امام(ره) دستور داد ارتش باشد، اگر در ارتش نقطه ضعفی است و کسانی هستند که نباید باشند، آنها را حذف کنید اما اصل ارتش باید با قدرت باشد. اتفاقا باید مکتبی هم باشد بعد هم بنای سازمان عقیدتی ـــ سیاسی را گذاشتند و امروز به اینجا رسیدیم که بحمدا... در مطلوب‌ترین شرایط قرار دارد.

یعنی گروهی که به‌دنبال این موضوع بودند به این شناخت نرسیده بودند یا این‌که تعبیر شما این بود. حضرت امام (ره) تاکید داشتند که ارتش بماند و نظام حفظ شود. از آن سو تفکری را می‌دیدیم که به‌دنبال حذف آن بود. این تفکر به دنبال حذف نظام بود یا هدف دیگری داشت؟
حداقل اگر با این ادبیات تند نگوییم افرادی بودند که این توجه را نسبت به آینده نداشتند. اگر بدبینانه نگوییم اصل حرف این است، افرادی کوته فکر بودند که اعتقادی به آینده و آینده‌نگری نداشتند و نمی‌توانستند آینده امروز را ببینند. ساده‌اندیش بودند و تهدید را نمی‌شناختند. تدبیر امام راحل(ره) فقط معطوف به بقای ارتش نبود و به همین دلیل هم جهادسازندگی، کمیته و ... را ایجاد کردند. امام (ره) می‌دانست این انقلاب ماندنی است و یک ‌سری تشکیلات اعم از سپاه و ارتش می‌تواند بقای این انقلاب را تضمین ‌کند. چرا امام (ره) دستور تشکیل سپاه را دادند؟ امام ‌خمینی (ره) می‌دانستند نهادهایی باید در کنار این انقلاب تشکیل شود. اگر نگوییم آن مسائلی که شما اشاره کردید وجود داشت، خوشبینانه این است که بگوییم آن افراد یا غافل بودند یا بی‌توجه یا این‌که آینده‌نگری حضرت امام (ره) را نداشتند. 

این خوش‌خیالی و اعتماد به غرب از آن زمان در این جریان وجود داشت.
چون اشاره کردید بخشی شاید قابل طرح و بیان نباشد. مشکل ما در دولت‌های گذشته چه بود؟ فرق اساسی مسئولان فعلی جمهوری اسلامی با دولت‌های قبلی چه بود؟ ما نمی‌خواهیم بگوییم دولت قبلی ما ضدانقلاب یا بی‌دین بود یا اعتقاد نداشت. این را نمی‌گوییم اما از جهت اندیشه و تفکر سیاسی اعتقاد به این داشت که باید با بلوک غرب ببندیم تا مشکلات خود را حل کنیم. این یک تفکر سیاسی بود. به یک معنا تعامل با دنیا و خصوصا غرب را سرلوحه قرار  داده بودند.

برخلاف تفکر «ما می‌توانیم» بود.
برخلاف اندیشه امروزی دولت است. من کاری با کارایی یا ناکارایی دولت فعلی ندارم و نمی‌خواهم وارد این مقوله شوم اما فرق اساسی دولت فعلی با قبلی این است که ما متکی به خود باشیم. دولت‌های قبلی از زمان آقای بازرگان به بعد به این سمت و سو رفتند که امروز زور دست اینهاست و اینها قدرتمند هستند پس ما باید با کدخدا ببندیم و اگر نبندیم، همین آب را نمی‌توانیم بخوریم. این یک اندیشه بود و اتاق‌های فکری نیز پشت این اندیشه شکل گرفته بود. می‌توانیم بگوییم که این اندیشه به نتیجه نرسید. این راه را رفتیم و نشد. در موضوع برجام خیلی مسائل را دادیم و به این نتیجه رسیدیم که مجبوریم با هزینه‌های بالا دور بزنیم.  مسأله امروز این است شاید مشکل و گرفتاری داشته باشیم و الان هم نتوانیم اما به‌جای نگاه به آن طرف، نگاه‌ها معطوف به خودمان و توانمندی‌های‌مان است.

جلوتر که می‌آییم، می‌بینیم تفکر دیگری می‌گوید «دنیای فردا دنیای گفتمان‌هاست، نه موشک‌ها» در این میان نقصی وجود دارد و باید این موضوع تبیین شود. بالاخره هر یک از این افراد مخاطبانی داشتند و اثرگذار بودند، البته امروز همان‌طور که شما اشاره داشتید با توجه به اتفاقاتی که افتاده، مشخص شده آن تفکر جوابگو نبود و غلط است. بالاخره برای مردم سؤال پیش می‌آید کسانی که جزو حلقه‌های اصلی و پایه‌گذاران انقلاب بودند چنین تفکر و دیدگاهی را مطرح می‌کنند یا آقای روحانی این حرف را بیان می‌کنند. چه تضمینی وجود دارد شخصی که امروز حرف از مقاومت می‌زند، 10سال دیگر دیدگاه دیگری نداشته باشد؟
اندیشه حضرت امام(ره) و  مقام معظم رهبری متفاوت از این تفکرات است. اگر واقعا دنیا امروز به سمت دنیای انسانیت و اخلاق و کرامت و شخصیت برود که سازمان‌های بین‌المللی، حقوق بشر، این سازمان‌هایی که برای این مسیر تشکیل شدند از حقوق‌بشر دفاع کنند اصلا نیازی به توپ نیست. اما اشکال این است آیا واقعا دنیا به سمت و سوی این چنینی حرکت می‌کند یا به سمت و سوی دیگری می‌رود؟ اینجا نیازمند بصیرت هستیم و مهم است که از هنر تبیین و تشخیص برخوردار باشیم. این بصیرت است که باعث می‌شود من و شما اغفال شویم و مسیر خود را عوض کنیم و گاهی خوش خیال باشیم و بگوییم همین درست است. آقایان گفتند وقتی سازمان ملل و حقوق‌بشر داریم نیاز به موشک نیست، در حالی‌که اگر حقوق‌بشر داشتیم که جنگ ما با عراق شروع نمی‌شد و هشت سال ادامه پیدا نمی‌کرد. حقوق‌بشر در موضوع غزه کجاست و از چه کسی دفاع می‌کند؟ وقتی همه اینها را کنار هم می‌گذاریم، مشخص می‌شود امروز نیاز به قوی شدن و قدرتمند شدن داریم. اقتدار کنونی ارتش ایران بر همین است. پایه اساسی اقتدار ارتش را جزو مبانی دین، قرآن و معنویت می‌دانیم. زمانی ارتش می‌تواند در دنیای امروز حرف برتر را بزند که از جایگاه والا و عالی برخوردار باشد. 

با توجه به بحثی که داشتید سؤال دیگرم درخصوص نقش فرهنگ مقاومت در ارتقای امنیت است. 
فرهنگ مقاومت را اصالتا از دین و از قرآن آموختیم «فاستقم کما امرت و من تاب معک» وقتی خدا به پیغمبر خود فرمود: انقلاب کنید، پشت آن هم دستور داد حالا که انقلاب کردید باید پای انقلاب خود جانانه بایستید... اسلام آن روز قیم می‌خواست، بنابراین امر کرد سفت و جدی کنار دین بایستید. خود شما تنها نباشید بلکه هم رسول‌ا... بایستد و هم آن کسانی‌که پشت سر شما هستند باید جدی بایستند. این استقامت واژه قرآنی و کلام خدای ماست. در جای جای قرآن و فرهنگ قرآنی به ما دستور بر ایستادن دادند. یک بحث انقلاب است... استمرار انقلاب منوط به استقامت است. در آموزه‌های روایی هم داریم که اهل بیت(ع) بارها به ما گفته‌اند بایستید! حضرت زینب(س) و امام حسین(ع) در کربلا کار را دو قسمت کردند. شهادت امام(ع) و اسارت حضرت زینب(س) که همان ایستادگی و مقاومت است. جمله حضرت زینب(س) که فرمود: چیزی جز زیبایی ندیدم! استقامت است یعنی ما خم نمی‌شویم. اقدام حضرت زینب(س) دقیقا یک کار جهاد تبیین بود که موجب بقای انقلاب امام حسین(ع) شد. این کار رسانه است. ما خم نمی‌شویم. آنجا که حضرت می‌فرمایند «یابن الطلقا» در آن زمان کسی جرات نمی‌کند از کنار کاخ یزید رد شود اما یک خانم بلند می‌شود و می‌گوید شما پسر پدر خود نیستید. این استقامت است. این فرهنگ را از عاشورا و قرآن یاد گرفتیم و هشت سال دفاع‌مقدس مصداقی برای پایداری این فرهنگ است. مقاومت در دفاع‌مقدس باعث شد مردم ما در اغتشاشات مقاومت کرده و در مقابل تحریم‌های دشمن جانانه بایستند. این تهاجم فرهنگی که روی ما و مردم ما وجود دارد قابل انکار نیست. رسانه‌های دشمن روی ما کار می‌کنند و عمدتا یکی از دلایلی که مقاومت می‌کنیم که باز به تعبیر شما برمی‌گردم که حضرت‌آقا (حفظه‌ا... تعالی) اشاره می‌کنند محاسبات دشمن غلط بود، یکی از دلایل غلط‌بودن محاسبات دشمن این است که با این فرهنگ ما آشنا نیست و فهم درستی از فرهنگ مقاومت ندارد. ما می‌ایستیم و جان می‌دهیم اما از هدف خود عقب‌نشینی نمی‌کنیم. عملیاتی که امروز حماس و حزب‌ا... در غزه و لبنان انجام می‌دهند نگرانی‌های زیادی را برای دشمنان ایجاد کرده است، زیرا از صدور فرهنگ مقاومت وحشت دارند. پایداری مردم غزه‌ای که امروز زیر شدیدترین بمباران‌ها هستند برگرفته از فرهنگ مقاومتی است که از ایران و هشت سال دفاع‌مقدس زنان، خانواده‌های شهدای ما و ایثارگران ما داشتند. ما هنوز هم جانباز داریم. من توفیق داشتم در بیمارستان ساسان، با جانبازی که می‌گفت 30 سال است نتوانستم روی دستم بچرخم دیدار و گفت‌و‌گو کنم که می‌گفت شعارم همان آرمان‌های انقلاب است. این از کجا می‌آید؟ این با کدام معادله حل می‌شود؟ وقتی خدا و دین پای کار آمد، آن زمان است که از خیلی چیزها عبور می‌کند، مقاوم می‌شود و می‌ایستد. کمااین‌که الان شاهد هستیم غزه آب ندارد، برق ندارد، امکانات ندارد، فشار می‌آورند که شهر را تخلیه کنند اما مردم می‌گویند، می‌ایستیم. این ایستادگی برگرفته از صدور فرهنگ مقاومتی است که از انقلاب اسلامی ساطع شده است.

درباره نقش  ایران در جهانی‌شدن فرهنگ مقاومت بفرمایید؟
استمرار انقلاب اسلامی به این است که مبانی آن تغییر نکند. تا مبانی سر جای خود است هیچ چیزی تکان نمی‌خورد. عوامل اصلی انقلاب ما قرآن و اهل‌بیت‌(ع) و فرهنگ شهادت و ایثار بود. تا زمانی که این فرهنگ ایثار، فرهنگ ازخودگذشتگی، خود را ندیدن و دین را دیدن، خود را ندیدن و انسانیت و شعائر دینی را دیدن، خود را ندیدن و مسجدالاقصی را دیدن، خود را ندیدن و جایگاه‌های متعالی را دیدن وجود داشته باشد آن انقلاب هیچ صدمه‌ای نمی‌بیند. دیانت، خداباوری، انسانیت، کرامت، وطن، وطن‌دوستی و مهم‌تر از اینها مسجدالاقصی و قبله اول از جمله عواملی است که در ایجاد مقاومت حزب‌ا... و حماس نقش داشتند. اگر این عوامل برقرار باشد قطعا استمرار انقلاب هم وجود دارد. مادامی که این ویژگی‌ها در انقلاب باشد انقلاب باقی خواهد ماند و به مسیر خود ادامه خواهد داد.

امین صبحی - دبیر جام پلاس