مسخ‌شدگان مستطیل سبز

گل‌به‌خودی اسکوبار در جام‌جهانی‌94 باعث شد مروری داشته باشیم بر این اشتباه هولناک بازیکنان فوتبال در جام‌های جهانی

مسخ‌شدگان مستطیل سبز

 26‌سال پیش در چنین روزهایی ، یک بازیکن در تمام دنیای فوتبال بیش از همه ناراحت بود. فشاری که آن روزها روی دوش آندرس اسکوبار، مدافع تیم‌ملی کلمبیا بود را هیچ‌کسی نمی‌تواند تصور کند. در بازی دوم از مرحله گروهی جام‌جهانی‌94 آمریکا مقابل میزبان، اسکوبار در دقیقه 35 دروازه خودشان را به اشتباه باز کرد و مقدمه‌ای بر شکست‌2‌بر‌یک تیمش مقابل ایالات متحده شد. سرنوشت اسکوبار را می‌توان دردناک‌ترین و شاید مرگبارترین پیامد یک گل‌به‌خودی برای یک بازیکن فوتبال دانست.
 کمتر از دو هفته بعد و در حالی‌که او با دوستانش تا پاسی از شب در یک کافه بود، شلیک 6‌گلوله از یک اسلحه با کالیبر‌38 به زندگی این بازیکن 27‌ساله پایان داد. شاهدان می‌گویند قاتلان اسکوبار با هر شلیکی که به سمت او می‌کردند، با صدای بلند فریاد می‌زدند: « گل، گل » تا مشخص شود برخی اشتباهات در برخی از کشورهای دنیا تنها با یک عذرخواهی و ابراز ندامت از ذهن مردم پاک نمی‌شود. در ادامه نگاهی کوتاه به گل‌به‌خودی‌هایی می‌اندازیم که در تمام دوره‌های جام‌جهانی به‌ثمر رسیده است.
 آمار کلی گل‌به‌خودی
در 21‌‌دوره‌ای که مسابقات جام‌جهانی فوتبال برگزار شده به طور مجموع 53‌گل‌به‌خودی از طرف بازیکنان مختلف وارد دروازه شده است.  اگر بخواهیم این آمار را بر اساس قاره تفکیک کنیم، اروپایی‌ها با 26‌گل‌به‌خودی به‌تنهایی و با‌فاصله در صدر قرار دارند. بعد از آن تیم‌های آمریکای‌جنوبی و تیم‌های آفریقایی قرار دارند که هر کدام 9‌گل‌به‌خودی زده‌اند. بازیکنان تیم‌های آسیایی نیز 5‌بار مرتکب این اشتباه مرگبار شده‌اند. در بین آسیایی‌ها نام یک ایرانی دیده می‌شود که مربوط به بازی ایران و اسکاتلند است که آندرانیک اسکندریان در دقیقه‌43 بازی گل‌به‌خودی زد.
 دوره‌های رکورددار
برخی از دوره‌های جام‌جهانی از این حیث رکورددار هستند. دوره‌ای که بیشترین گل‌به‌خودی در آن به ثمر رسید، مربوط به همین جام‌جهانی قبلی در روسیه بود که 12‌گل‌به‌خودی زده شد. البته در این میان، در چهار دوره جام‌جهانی چنین آماری ثبت نشد. در جام‌های جهانی 1934‌ایتالیا، 1958‌سوئد، 1962‌شیلی و 1990‌ایتالیا هیچ گل‌به‌خودی ثبت نشد.  برخی تیم‌ها نیز در این زمینه رکورددار هستند. بلغارستان در جام‌جهانی 1966‌انگلیس و روسیه در جام‌جهانی‌2018 تنها تیم‌هایی هستند که در یک دوره بازیکنان‌شان دو بار دروازه خودشان را باز کردند.
 تیم‌های منحصربه‌فرد
در بین تمام تیم‌های حاضر در 21‌دوره جام‌جهانی، مکزیک از این لحاظ رکورددار است. بازیکنان این تیم تاکنون 4‌بار دروازه خودشان را باز کرده‌اند که تاکنون دست نخورده باقی مانده است. در نقطه مقابل مکزیک، تیم‌ملی فرانسه قرار دارد زیرا تنها تیمی است که بیش از همه از این جریان نفع برده است. در واقع حریفان فرانسه تاکنون 6‌بار مقابل این تیم دروازه خودشان را باز کرده‌اند.
کامرون نیز در این زمینه یک استثنا به حساب می‌آید. کامرون در 23‌بازی که در تاریخ جام‌جهانی انجام داده، نه بازیکنانش گل‌به‌خودی زده‌اند و نه حریفانش به آنها گل‌به‌خودی تقدیم کرده‌اند. تیم‌های‌ملی پرتغال و آمریکا نیز در این زمینه یک رکورد جالب دارند. در جام‌جهانی‌2002 و در بازی رو‌در‌روی این دو تیم، هر کدام از تیم‌ها یک گل‌به‌خودی زدند.



آمارهای جالب
اولین گل‌به‌خودی: مانوئل روزاس در بازی مکزیک - شیلی، در جام‌جهانی‌1930
سریعترین گل‌به‌خودی: سئاد کولاشیناچ در دقیقه دوم بازی بوسنی و آرژانتین در جام‌جهانی‌2014
دیرترین گل‌به‌خودی: عزیز بوحدوز در دقیقه‌95 بازی ایران و مراکش در جام‌جهانی‌2018
تنها گل‌به‌خودی در اولین بازی جام: مارسلو در بازی برزیل و کرواسی در جام‌جهانی‌2014
تنها گل‌به‌خودی در بازی فینال: ماریو مانژوکیچ در بازی کرواسی و فرانسه در فینال جام‌جهانی‌2018
جوانترین زننده گل‌به‌خودی: مانوئل روزاس با 18 سال سن در بازی مکزیک وشیلی، در جام‌جهانی‌1930
پیرترین زننده گل‌به‌خودی: سرگئی ایگناشویچ با 39 سال سن در بازی اسپانیا و روسیه در جام‌جهانی‌2018