بهار 265‌میلیاردی سینما

گزارشی از میزان فروش در فصل اول سال

بهار 265‌میلیاردی سینما

فصل بهار با شکفتن و روییدن شکوفه‌ها آغاز می‌شود و عموم مردم وقت بیشتری دارند تا از سرگرمی‌های مختلفی سود ببرند. در این میان، در بهار1402، پس از گذران دوران شیوع کرونا، ناآرامی‌های سال گذشته و باز و بسته‌شدن مراکز فرهنگی، سینما دوباره بالید و رویید.

فروش خوب فیلم‌ها -به‌خصوص کمدی‌ها- در فصل بهار جانی دوباره به سینما بخشید. پس از آن نیز از 17خرداد، هفت فیلم جدید که کفه اجتماعی‌بودن تعداد فیلم‌ها سنگین‌تر از کمدی‌ بودن آنهاست، به چرخه اکران اضافه شد. «شهر هرت» ساخته کریم امینی، «کت چرمی» ساخته حسین میرزامحمدی، «مصلحت» به کارگردانی حسین دارابی، «عروسی مردم» به کارگردانی مجید توکلی، «نگهبان شب» به کارگردان رضا میرکریمی، «تصور» به کارگردانی علی بهراد و «ارثیه فامیلی» به کارگردانی حامد رضی هفت فیلمی است که این روزها روی پرده رفته و می‌شود گفت دورخیزی برای اکران فصل تابستان نیز داشته‌اند.
 
«فسیل» در قله فروش سینمای ایران
اولین فیلم جدول فروش، «فسیل» به کارگردانی کریم امینی است که اکران خود را از 25 اسفند آغاز کرد. با داشتن 573 سالن و 65 هزار و 999 سئانس و با فروشی(فروش کل) معادل 178 میلیارد و 196 میلیون و266 هزار تومان به یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران- بدون در نظرگرفتن رقم تورم- تبدیل شد. «فسیل» با تکیه بر بازی بهرام افشاری، علاقه عموم مردم به نوستالژی‌ و خاطرات دهه 60 ، توانست نبض مخاطبان را در دست بگیرد و به این فروش دست یابد. 
رتبه دوم جدول پرفروش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران نیز در اختیار «انفرادی» به کارگردانی مسعود اطیابی با تکیه بر طنز رضا عطاران و به نویسندگی حمزه صالحی و تهیه‌کنندگی ابراهیم عامریان با مجموع فروش بیش از ۷۷ میلیارد است. «دینامیت» با بازی پژمان جمشیدی و احمد مهرانفر به رغم این که همزمان با 10 تیر 1400 و در دوران کرونا اکران شد، سومین فیلم پرفروش تاریخ سینمای ایران به کارگردانی مسعود اطیابی است. اگر نگاهی به دو فیلم پرفروش پنج سال گذشته_ از سال 97 تا 1402_ بیندازیم، خواهیم دید که «هزارپا» از ابوالحسن داوودی که آن هم فیلمی طنز با بازی رضا عطاران است و به عنوان پرفروش‌ترین فیلم این سال دست پیدا کرده، رقم فروشی معادل 38 میلیارد تومان به دست آورده که حدود 150 میلیارد تومان کمتر از فیلم «فسیل» از کریم امینی است که این هم به دلیل تورم و دستیابی فسیل به عنوان فیلم پرفروش‌ترین فیلم تاریخ به نظر طبیعی است. 
 
«سه‌کام حبس» رتبه دوم جدول فروش فصل
اما دومین فیلم پرفروش بهار 1402 که اکران خود را از 28 فروردین آغاز کرده، خلاف تصور معمول که انتظار دارند فیلمی کمدی باشد، فیلم «سه‌کام حبس» در قالبی اجتماعی و جدی به کارگردانی سامان سالور است. این فیلم با در اختیارداشتن 365سالن و 12 هزار و 215 سئانس که برای این فیلم نسبت به سایر فیلم‌های اجتماعی رقمی خوب محسوب می‌شود، حدود 15میلیارد و 815 میلیون و 746 هزار و 500 تومان فروش کرده که نسبت به «تگزاس» به کارگردانی مسعود اطیابی با فروش بیش از 14 میلیارد و 439 میلیون تومان بوده که بازهم رقم کمتری نسبت به یک فیلم اجتماعی است. علاوه براین، فروش «سه کام حبس» نشان می‌دهد که اگر به فیلم‌های اجتماعی سالن و نوبت نمایش خوب داده شوند، می‌توانند نسبت به بسیاری از کمدی‌های کم‌محتوا پیشتاز باشند. از طرف دیگر شاید زمان سوژه‌های نخ‌نمای فیلم‌های اطیابی که تنها به وجود شخصیت پژمان جمشیدی در فیلم‌هایش اکتفا می‌کند، به سر آمده و باید دنبال روند تازه‌ای برای فروش فیلم‌هایش بگردد؛ چه بسا که نیاز به این تغییر در ارائه روند طنز و تزریق شخصیت‌های جدید که حرف‌های تازه‌ای برای گفتن داشتند را در فیلم «فسیل» دیدیم. 
 
«آهنگ دو نفره»؛ سوم در جدول فروش بهار
فیلم آهنگ دو نفره به کارگردانی آرزو ارزانش، سومین فیلم جدول فروش بهار 1402 است که اکران خود را از 29 فروردین آغاز کرد. این فیلم با در اختیارداشتن 435 سالن و 13 هزار و 851 سئانس تا به حال به فروشی معادل 13 میلیارد و 857 میلیون و 112 هزار تومان رسیده است. آهنگ دونفره اولین اثر از یک کارگردان خانم به حساب می‌آید که سعی کرده در اولین قدم فیلمسازی با استفاده از بازیگرانی همچون احمد مهرانفر و فرزاد فرزین- که اعتماد بازیگران به او در اولین تجربه کارگردانی سخت به نظر می‌رسد- به گیشه تکانی بدهد. این فیلم با تکیه بر وجود فرزاد فرزین به عنوان خواننده محبوب مردم و بازیگری که همچنان از سطح خودش با وجود بازی در هشت فیلم و سریال مختلف فراتر نرفته است، توانسته به فروش خوبی برسد. می‌شود گفت هرچقدر خوانندگی فرزین دل مخاطب را به دست آورده، بازیگریش باعث شده مخاطب سختگیر یک قدم از او فاصله بگیرد. 
 
«عروس خیابان فرشته»؛ چهارمین سوگلی فروش فصل
چهارمین فیلم جدول فروش «عروس خیابان فرشته» به کارگردانی مهدی خسروی است که اکران خود را از 12 اسفند 1401 آغاز کرده است. این فیلم با در اختیارداشتن 375 سالن و 12 هزار و 414 سئانس تاکنون به فروشی معادل 10 میلیارد و 19 میلیون و 233 هزار تومان رسیده است. در کارنامه فیلمسازی خسروی قبلا فیلم «هفت معکوس» را به عنوان یک فیلم متفاوت دیدیم، اما این بار او تلاش کرده با تکیه بر بازیگرانی مانند محمدرضا شریفی‌نیا، پوریا پورسرخ، شقایق فراهانی، حسام نواب‌صفوی و... که شاید در دهه 80 یا اوایل 90 بیشتر به آنها توجه می‌شد، حرفی برای گفتن در گیشه داشته باشد که تا به حال در حد و اندازه خود- در فروش- موفق ظاهر شده است. 
 
«غریب» در فروش هم غریب واقع شد
«غریب» به کارگردانی محمدحسین لطیفی عنوان پنجمین فیلم جدول پرفروش فصل بهار را از آن خود کرده است. بابک حمیدیان پیش از این با بازی در فیلم‌هایی مانند به وقت شام، سال بلوا، سرو زیر آب و هیس دخترها فریاد نمی‌زنند ثابت کرده طرفدار نقش‌های پرچالش است. او در فیلم «غریب» با توجه به شباهت بسیار با بازی در نقش شهید محمد بروجردی دوباره خود را به چالش دعوت کرده و خیلی خوب هم از پس این چالش برآمده است. «غریب» که اکران خود را از 25 اسفند آغاز کرده با در اختیار داشتن 429 سالن و 10 هزار و 210 نوبت نمایش، تا به حال 9 میلیارد و 713 میلیون و 880 هزار و 750 هزار تومان فروش کرده است. 
 
انتظار برای فتح گیشه در «شهر هرت»
«شهر هرت» دومین فیلم از کریم امینی است که در این جدول فروش رتبه ششم را دارد. ظاهرا فروش فیلم «فسیل» به مذاق سینماداران و تهیه‌کنندگان سینما خوش آمده و قصد دارند با نمایش یک فیلم کمدی دیگر (شهر هرت) از این کارگردان، فروش افسانه‌ای «فسیل» را دوباره تجربه کنند. در گروه بازیگری، بابک کریمی از فسیل به بعد با کریم امینی در شهر هرت نیز همراه شده است. این فیلم با تکیه بر طنز بازی پژمان جمشیدی سعی دارد از تماشاگر خنده بگیرد و جالب آن که به نظر می‌رسد این بازیگر در تمام نسخه‌های طنزی که تا به حال از او دیدیم، تنها یک شخصیت بدون تغییر و یکنواخت بدون افت و خیز خاصی را ارائه می‌دهد. او بازیگر موقعیت‌هایی است که در فیلمنامه نوشته می‌شود و خلاقیت خودش در این روند با توجه به تکرار یک نقش در چند فیلم،کمتر به چشم می‌خورد. شهر هرت تا به حال با در اختیار داشتن 336 سالن و 4612 نوبت نمایش به فروش 
هشت میلیارد و 523 میلیون و 161 هزار و 500 تومان رسیده است. 
 
سربلندی «جنگ جهانی سوم» برای دیدن مخاطبانش در سینما
«جنگ جهانی سوم» ساخته هومن سیدی با بازی محسن تنابنده با در اختیار داشتن 247 سالن و 6852 نوبت نمایش در رده بعدی جدول فروش قرار دارد. این فیلم را 14 مهر به مدت محدود برای شرکت در هفتاد و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز نمایش داده شد. «جنگ جهانی سوم» بعد از شرکت در جشنواره ونیز، دو جایزه در بخش افق‌ها، از جمله بهترین فیلم برای هومن سیدی و بهترین بازیگر مرد برای محسن تنابنده را به دست آورد. این فیلم با وجود این که قاچاق شد، اما تا به حال به فروشی معادل شش میلیارد و 807 میلیون و 468 هزار تومان رسیده است و این نشان می‌دهد که مخاطب دوست دارد فیلم خوب را روی پرده بزرگ ببیند. 
 
روایتی زنانه از مقاومت خرمشهر، هشتم جدول فروش
«دسته دختران» به کارگردانی منیر قیدی 30 فروردین اکران خود را آغاز کرده و در رتبه هشتم جدول فروش است. این فیلم روایتگر مقاومت و ایثار زنان در روزهای پرتلاطم ابتدایی جنگ است و با بازسازی تصاویر زنده و مستند از نبرد خانه به خانه خرمشهر، اولین تصویر سینمایی با نگاه زنانه از آن مقاومت را خلق کرده ‌است. نیکی کریمی، پانته‌آ پناهی‌ها، فرشته حسینی، هدی زین‌العابدین، حسین سلیمانی و صدف عسگری از جمله بازیگران این فیلم هستند. «دسته دختران» با در اختیار داشتن 309 سالن و 6852 نوبت نمایش، تا به حال 4 میلیارد و  405 میلیون و 450 هزار و 775 تومان تومان فروش کرده است. 
 
«بابا سیبیلو» تنها فیلم کودک گیشه 
«بابا سیبیلو» این روزها به عنوان تنها نماینده سینمای کودک و نوجوان شناخته می‌شود. متأسفانه در میان هفت فیلمی که به تازگی از 17 خرداد به صف اکران پیوسته‌اند، هیچ فیلم کودکی مشاهده نمی‌شود و این یک خلأ اساسی برای سینمای ایران است؛ چرا که بسیاری از کارگردانان بزرگ کار خود را از سینمای کودک آغاز کردند و حالا می‌بینیم که سهم کودکان نادیده گرفته می‌شود. از آن گذشته محتوای فیلم‌هایی که برای کودکان اکران می‌شود؛ چندان مناسب نیست و بابا سیبیلو از جمله این فیلم‌هاست و بیشتر درباره کودکان است تا برای کودکان. این فیلم که اکران خود را از 26 فروردین آغاز کرده، با در اختیار داشتن 324 سالن و 6101  نوبت نمایش، سه میلیارد و 579 میلیون و 805 هزار و 750 هزار تومان فروش کرده است. 

 مسیر ناهموار «کت چرمی» برای فروش
«کت چرمی» به کارگردانی حسین میرزامحمدی از جمله فیلم‌های جدیدی است که از 17 خرداد به گیشه اضافه شده است. این فیلم با تکیه بر قهرمان‌سازی از جواد عزتی برای کمک به دختری نوجوان قصد دارد سهمی از گیشه و نگاه مخاطبان را به دست بیاورد که تا اینجا به هدف خود نزدیک نشده است و امیدواریم در ادامه سیر موفقیت این فیلم پیش مردم و البته در گیشه صعودی باشد. «کت چرمی» با در اختیار داشتن 215 سالن و 2157 نوبت نمایش تا به حال دو میلیارد و 771 میلیون و 205 هزار و 725 تومان فروش داشته است.

بهار 1402 و رکوردهای سینمایی
نگاهی به آمار مجموع کل فروش 1402 نشان می‌دهد که میزان فروش کل فیلم در بهار 1402 برابر با 264 میلیارد و 242 میلیون و 699 هزار و 225 تومان بوده است. این سه ماه فروش کل فصل بهار از فروش کل سال 97 که برابر با 250 میلیارد تومان بوده، بیشتر است. اما اگر بخواهیم فروش کل سینمای ایران در سال‌های 1397 تا 1402 را بررسی کنیم، خواهیم دید که این آمار فروش، همواره صعودی بوده است. می‌توانید روند صعودی این افزایش فروش سالانه را در جدول زیر مشاهده کنید:همچنین فروش کل سینما در سال‌های 1399 و 1400 همزمان با شیوع بیماری کرونا در ایران و جهان، از تمام سال‌های دیگر کمتر بوده است. 

فروش کل فیلم‌ها از سال 1397 تا 1402

1397    250 میلیارد و 771 میلیون تومان 
1398    299 میلیارد و 343‌ میلیون تومان
1399    9 میلیارد و 795 میلیون تومان
1400    164 میلیارد و 290 میلیون تومان
1401   411 میلیارد و 243 میلیون تومان
بهار 1402   264 میلیارد و 242 میلیون و 699 هزار و 225 تومان

نسرین بختیاری - گروه فرهنگ و هنر